XXIII Kongres Akademii po Dyplomie Pediatria odbył się w dniach 17-18 kwietnia w Warszawie

Rekomendacje w pediatrii i psychiatrii dziecięcej oraz aktywność fizyczna w chorobach przewlekłych u dzieci były tematami przewodnimi tegorocznego kongresu. 

Podczas dwóch dni kongresowych odbyło się osiem sesji tematycznych, podczas których specjaliści z całej Polski wygłosili 30 wykładów. 

Pierwszego dnia kongresu ApD Pediatria odbyły się cztery sesje. Podczas pierwszej z nich, „Rekomendacje w kardiologii i pulmonologii dziecięcej oraz aktywność fizyczna w wybranych chorobach przewlekłych”, prelegenci poświęcili szczególną uwagę problemom dotyczącym pacjentów z astmą, przewlekłymi chorobami płuc oraz zapaleniem mięśnia sercowego i osierdzia. Sesja druga, „Rekomendacje i aktywność fizyczna w chorobach metabolicznych”, dotyczyła postępowania u dzieci i młodzieży z otyłością, zaburzeniami lipidowymi oraz cukrzycą. W czasie sesji trzeciej, „Aktywność fizyczna w zaburzeniach psychicznych u dzieci i młodzieży”, przekonywano o tym, że ruch może być naturalną szczepionką dla zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, dyskutowano na temat roli aktywności fizycznej w profilaktyce i leczeniu depresji oraz zaburzeń lękowych, a także na temat dolegliwości psychosomatycznych młodzieży i ich przyczynach, takich jak czynniki społeczno-środowiskowe, stres szkolny oraz ekspozycja na przemoc. Podkreślano znaczenie wsparcia społecznego jako sposobu zapobiegania wymienionym wyżej czynnikom. 

Sesja czwarta, zatytułowana „Sesja niespodzianka – omówienie trudnych przypadków”, poświęcona była pacjentom z ADHD oraz pacjentom agresywnym. Prof. dr hab. Mariusz Jędrzejko przekazał pediatrom wskazówki diagnostyczne i zalecenia dla rodziców. Specjalista mówił również o tym, jak rozpoznać małoletniego pacjenta agresywnego i jak z nim postępować. 

W drugim dniu kongresu odbyły się trzy sesje. Podczas sesji piątej, „Zalecenia i rekomendacje w wybranych chorobach infekcyjnych”, mówiono o boreliozie (kiedy i jak leczyć), leczeniu zakażeń ośrodkowego układu nerwowego, a także o postępowaniu poekspozycyjnym w wybranych chorobach zakaźnych (m.in. ospie, śwince, różyczce), co stanowi duży problem, biorąc pod uwagę niemałą liczbę dzieci niezaszczepionych na skutek decyzji ich rodziców. 

W czasie sesji szóstej, „Zalecenia psychiatrów dziecięcych dla pediatrów”, specjaliści podjęli tematy trudne i coraz bardziej aktualne w ostatnich latach, takie jak wczesne rozpoznawanie zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży w gabinecie pediatry czy najczęstsze problemy psychiatryczne w praktyce pediatrycznej. Dr n. med. Aleksandra Lewandowska, zastępca kierownika naukowego kongresu ApD Pediatria oraz konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży, podkreślała w swoim wykładzie ogromną rolę współpracy pediatry i psychiatry w opiece nad młodym pacjentem. 

Ostatnia, siódma sesja tegorocznego kongresu była poświęcona „Rekomendacjom w gastroenterologii, reumatologii i nefrologii dziecięcej oraz aktywności fizycznej w wybranych chorobach przewlekłych”. 

Uczestnicy kongresu mieli również możliwość wzięcia udziału w 6 warsztatach tematycznych, z których każdy odbył się w dwóch turach. Tegoroczne zagadnienia warsztatowe były następujące: „Zrozumieć, odpowiedzieć, wesprzeć: rozmowy o szczepieniach ochronnych z opiekunami prawnymi małoletnich”, „Płynoterapia w wybranych stanach klinicznych” oraz „Cyberzaburzenia – nowa wiedza o cyber disorder. Wskazówki diagnostyczne i delegacje dla rodziców”. Zajęcia warsztatowe od lat cieszą się niezmiennie dużym zainteresowaniem i zaangażowaniem uczestników kongresów Akademii po Dyplomie, ponieważ – jak podkreślają sami zainteresowani – ta kameralna forma przekazywania wiedzy pozwala na spontaniczną interakcję pomiędzy prowadzącymi a uczestnikami. 

– Tegoroczny kongres ApD Pediatria jest trzecim z kolei, podczas którego pediatrzy oraz psychiatrzy dzieci i młodzieży wspólnie wymieniają się wiedzą i szukają sposobów, żeby jak najlepiej zadbać o naszych młodych pacjentów. Ogromnie cieszy mnie ta współpraca, która już przynosi efekty – powiedziała dr Aleksandra Lewandowska. Specjalistka zwróciła uwagę na cenne narzędzie dobroczynnego, leczniczego oddziaływania na zdrowie psychiczne młodych pacjentów, którego znaczenie podkreślano podczas całego kongresu, a którym jest aktywność fizyczna w najróżniejszych formach i natężeniu, zależnie od możliwości pacjenta. 

– Jest to metoda i oddziaływanie, które mamy na wyciągnięcie ręki. I jest ono dla mnie, mając na uwadze zdrowie psychiczne, szczególnie ważne. Biorąc pod uwagę wyzwania, czyli naszych dziecięco-młodzieżowych pacjentów w kryzysie zdrowia psychicznego, których – mimo prężnie rozwijającej się psychiatrii środowiskowej – co roku nam przybywa, to oczywiście zarówno naukowcy, jak i klinicyści poszukują metod, które powinny być wdrożone możliwie najszybciej. Dlatego też wspólnie podczas sesji dotyczącej wpływu aktywności fizycznej na zdrowie psychiczne jednym głosem podkreślaliśmy, jak niezwykle istotne jest, żeby tę kwestię uporządkować, żeby aktywność fizyczna była atrakcyjna dla dzieci i młodzieży w szkołach, prowadzona systematycznie. Ważne jest także to, żeby włączać dzieci i młodzież do wspólnego budowania przestrzeni związanej z aktywnością fizyczną, po to żeby to mogło być realne i możliwe do wdrożenia. Pragnę mocno zaakcentować, że bez udziału dzieci i młodzieży, bez ich głosu nie zrobimy tego tak jak trzeba. Dorośli mają wyobrażenie, że coś jest dobre, ale wcale nie musi być takie dla dzieci i nastolatków. Dlatego trzeba z nimi rozmawiać o tym, czego one by chciały i potrzebowały m.in. na lekcjach wychowania fizycznego – powiedziała dr Lewandowska.

Specjalistka zwróciła uwagę, jak ważne jest, by dzieci i młodzież poczuły się współodpowiedzialne, miały poczucie, że są słyszane, że ich głos jest ważny w omawianym zakresie, bo to może pomóc zmienić sytuację ostatnich lat: rosnącą liczbę zwolnień z wychowania fizycznego, których przybywa z różnych powodów. 

– Musimy działać w synergii. Wyzwań, jeśli chodzi o zdrowie psychiczne, mamy bardzo wiele. Bo pacjentów przybywa. A my już wiemy, jak bardzo aktywność fizjoterapeutyczna wspiera zarówno oddziaływania psychospołeczne, jak i farmakoterapeutyczne. Przypomnijmy sobie mądrość ludową mówiącą o tym, że jeśli masz jakiś problem, to idź i przewietrz głowę, wyjdź na spacer. To działa! 

Oczywiście wszystko należy przełożyć na język kliniczny i dowody naukowe. A dowodów naukowych, świadczących o tym, jak aktywność fizyczna pomaga nam w życiu, jest coraz więcej. Chociażby w kontekście nastroju, motywacji, koncentracji, sprawności poznawczej, dobrej jakości snu. Aktywność fizyczna prowadzona systematycznie działa neuromodulująco na układ nerwowy, neuroprotekcyjnie na komórki mózgowe. Bo wzmacnia przekaźnictwo w mózgu, które np. wiąże się z występowaniem zaburzeń depresyjnych bądź lękowych. Systematyczna aktywność fizyczna, połączona z dbałością o odpowiednią higienę snu, higienę cyfrową, znacząco wycisza oś stresu, nawet w sytuacji kiedy jesteśmy narażeni na różne czynniki stresogenne. A skoro wycisza oś stresu, to jednocześnie obniża poziom kortyzolu.

I wiemy też doskonale, że gdy jesteśmy w permanentnym stresie i oś stresu jest nadaktywna, to obniża działanie układu odpornościowego i częściej chorujemy. Dlaczego nam się gorzej myśli? Zbyt duża ilość kortyzolu, można powiedzieć obrazowo, zalewa mózg i działa szczególnie negatywnie na bardzo ważną strukturę, jaką jest hipokamp w ośrodkowym układzie nerwowym, który właśnie m.in. odpowiada za funkcje poznawcze, za pamięć. Myślę, że rola i znaczenie aktywności fizycznej dla zdrowia, w tym zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, jest najważniejszym elementem tegorocznego kongresu – podsumowała dr Lewandowska.