SOR-y zalewają nietrzeźwi i pacjenci bez wskazań
Jest odpowiedź resortu na interpelację poselską w sprawie problemów ratowników i lekarzy
Problemy szpitalnych oddziałów ratunkowych nie są nowe, ale – jak wynika z najnowszej interpelacji poselskiej i odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia – sytuacja jest coraz trudniejsza. W sprawie przeciążenia SOR-ów spowodowanego między innymi likwidacją izb wytrzeźwień interweniował poseł PiS Patryk Wicher wraz z grupą posłów.
Problem narasta
SOR-y od lat pełnią rolę „zderzaka” systemu ochrony zdrowia – przyjmują pacjentów zarówno w stanach nagłych, jak i tych, którym pomoc powinna być udzielona w podstawowej opiece zdrowotnej. Resort zdrowia przyznaje wprost: „W ostatnich latach obserwowany jest wzrost liczby pacjentów zgłaszających się do SOR. W latach 2022–2024 odnotowano wzrost o 9,7%”.
Jednocześnie aż blisko 60% pacjentów stanowią osoby zakwalifikowane do kategorii zielonej i niebieskiej, czyli niewymagające pilnej interwencji. Mimo możliwości przekierowania ich do POZ lub nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, „odsetek takich przypadków wynosi jedynie 6,5%”.
To zjawisko obciąża personel, ale – jak podnoszą posłowie – nasiliło się po kolejnych zmianach systemowych. Wśród nich wskazano m.in. ograniczanie dostępności izb wytrzeźwień oraz niewystarczające zmiany organizacyjne w systemie ratownictwa medycznego.
Pacjenci pod wpływem
Jednym z najmocniejszych zarzutów interpelacji jest wpływ likwidacji izb wytrzeźwień na funkcjonowanie SOR-ów. Choć resort nie przedstawia twardych danych liczbowych, przyznaje, że problem istnieje i jest przedmiotem analiz.
Ministerstwo podkreśla: „Izby wytrzeźwień stanowią istotny element tego systemu, łącząc funkcje z zakresu ochrony zdrowia oraz zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego”.
Jednocześnie zaznacza, że nie każda osoba pod wpływem alkoholu wymaga pomocy medycznej. W praktyce jednak brak alternatywnych miejsc opieki sprawia, że trafiają oni na SOR, dezorganizując pracę oddziałów. Resort przyznaje też wprost: „obecność w SOR osób znajdujących się pod wpływem alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych może istotnie wpływać na organizację pracy oddziału”.
Przeciążenie personelu
Posłowie zwrócili uwagę na problemy kadrowe. Ministerstwo potwierdza ich istnienie, choć nie dysponuje pełnymi danymi: „Do Ministerstwa Zdrowia docierają informacje, z których wynika, że niektóre szpitale mają problem z zapewnieniem w SOR odpowiedniej liczby wykwalifikowanej kadry lekarskiej”.
Jednocześnie resort wskazuje na kluczowy problem systemowy: brak precyzyjnych norm zatrudnienia. Obowiązujące przepisy określają jedynie minimum kadrowe, natomiast organizacja pracy należy do dyrektorów szpitali.
To przekłada się bezpośrednio na warunki pracy. Jak przyznaje ministerstwo: „Dużym obciążeniem dla personelu medycznego SOR jest praca pod presją czasu, ale też często niewystarczająca liczba personelu w stosunku do liczby obsługiwanych pacjentów”.
Agresja wobec medyków
Interpelacja porusza również kwestię bezpieczeństwa personelu. Resort potwierdza rosnącą skalę agresji: wytyczne Prokuratora Generalnego były „reakcją na rosnącą liczbę zdarzeń, charakteryzujących się agresją słowną oraz fizyczną skierowaną przeciwko osobom […] zwłaszcza w postaci pobić, spowodowania uszkodzeń ciała, gróźb karalnych i znieważeń”.
Odpowiedzią mają być zmiany prawne. Od 2 stycznia 2026 r. obowiązują zaostrzone przepisy, przewidujące „karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności”, jeśli atak naraża medyka na poważne skutki zdrowotne.
Finansowanie rośnie, problemy zostają
Ministerstwo wskazuje, że finansowanie SOR-ów znacząco wzrosło – o 82% w latach 2022–2024. W 2025 r. wydatki wyniosły ponad 4,75 mld zł, a w 2026 r. mają przekroczyć 5,16 mld zł.
Jednak większe środki nie przekładają się automatycznie na poprawę funkcjonowania oddziałów. Resort sam przyznaje, że kluczowe znaczenie mają czynniki organizacyjne: dostępność łóżek, liczba personelu i skuteczność kierowania pacjentów poza SOR.
Czy resort ma plan rozwiązania problem? Z odpowiedzi można wywnioskować, że nie. Jego działania polegają głównie na analizach, zwiększaniu finansowania i zmianach organizacyjnych, których efekty wciąż pozostają ograniczone.
