Zwolnienie lekarskie jest częścią kompleksowego leczenia

Czy placówka medyczna może odesłać pacjenta po zwolnienie lekarskie do innej przychodni, choć sama udzieliła mu świadczenia? Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie potwierdził, że wystawienie zwolnienia lekarskiego może być integralnym elementem świadczenia zdrowotnego. Wyrok ma istotne znaczenie dla organizacji pracy placówek medycznych i praktyki lekarzy, ponieważ wskazuje, że pacjent nie powinien być odsyłany do innego podmiotu wyłącznie po uzyskanie e-ZLA.

Sprawa dotyczyła decyzji Rzecznika Praw Pacjenta, którą 14 maja 2026 r. podtrzymał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sąd oddalił skargę podmiotu leczniczego i uznał, że placówka nie zapewniła pacjentom realizacji zasady kompleksowości świadczeń zdrowotnych.

Jak podkreślił Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec: „Prawa pacjenta to również kompleksowe świadczenia zdrowotne. W tym pojęciu zawierają się nie tylko procedury typowo medyczne, badania, ale również takie działania jak wydanie zwolnienia lekarskiego czy wystawienie recepty lub skierowania. Podmioty lecznicze muszą o tym pamiętać, a decyzja Sądu to potwierdza”.

Sprawa dotyczyła sytuacji, w której pacjenci w określonych dniach nie mogli uzyskać zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy w placówce, która udzielała im świadczeń zdrowotnych. Problem nie wynikał jednak z braku uprawnień wszystkich lekarzy zatrudnionych w podmiocie, lecz — jak wskazał Rzecznik — z niewłaściwej organizacji pracy.

Sąd podzielił tę argumentację. W uzasadnieniu wyroku wskazano: „W efekcie takiego działania pacjent opuścił podmiot leczniczy bez zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, tj. bez istotnego elementu kończącego udzielone świadczenia niezbędne do odzyskania stanu pełni zdrowia i ostatecznie musiał udać się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej innej placówki po zwolnienie lekarskie”.

Rzecznik przypomniał, że zwolnienie lekarskie jest następstwem świadczenia zdrowotnego przysługującym pacjentowi w przypadku czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą lub uszczerbkiem zdrowia. Lekarz, orzekając o niezdolności do pracy, bierze pod uwagę stan zdrowia pacjenta, upośledzenie funkcji organizmu oraz rodzaj wykonywanej pracy.

W ocenie Rzecznika kluczowe znaczenie miało to, że placówka nie zapewniła pacjentowi odpowiedniej organizacji procesu leczenia. Nawet jeśli konkretny lekarz czasowo nie miał uprawnień do wystawienia zwolnienia, obowiązkiem podmiotu było takie zorganizowanie świadczeń, aby pacjent mógł uzyskać potrzebne dokumenty na miejscu.

Decyzja i wyrok sądu mogą mieć znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów leczniczych. Potwierdzają bowiem, że zasada kompleksowości świadczeń obejmuje nie tylko samo badanie i leczenie, ale również formalne elementy procesu terapeutycznego — takie jak recepty, skierowania czy zwolnienia lekarskie. Zdaniem Rzecznika przerzucanie na pacjenta konsekwencji organizacyjnych problemów placówki może stanowić naruszenie praw pacjenta.