Zakażenie RSV u pacjentów z chorobami przewlekłymi może wiązać się z poważniejszymi następstwami niż infekcja dróg oddechowych. W Polsce trwa Tydzień Świadomości RSV (2–8 listopada). To okazja, by przypomnieć o ryzyku cięższego przebiegu zakażenia u dorosłych i o możliwościach profilaktyki, w tym szczepieniach.
RSV kojarzony jest przede wszystkim z zakażeniami u niemowląt i małych dzieci. Wirus może jednak prowadzić do poważnych chorób również u dorosłych, szczególnie osób starszych oraz pacjentów z chorobami współistniejącymi. Zakażenie dolnych dróg oddechowych może w tej grupie oznaczać nie tylko konieczność leczenia infekcji, lecz także pogorszenie przebiegu choroby przewlekłej i dłuższy powrót do sprawności.
Na problem zwraca uwagę badanie przeprowadzone na zlecenie firmy GSK z okazji Tygodnia Świadomości RSV 2026. W Polsce wzięło w nim udział 300 dorosłych z co najmniej jedną chorobą przewlekłą. Łącznie ankietą objęto 6041 osób z 10 krajów. Badanie online przeprowadziła firma Human8 między 15 lipca a 7 sierpnia 2026 r.
Infekcje oddechowe a choroby przewlekłe
Pośród polskich respondentów 82 proc. osób zadeklarowało, że infekcje wirusowe układu oddechowego, takie jak RSV, wpływały na ich zdrowie, codzienne funkcjonowanie lub życie osób z ich otoczenia. U 44 proc. badanych podczas takiej infekcji nasiliły się objawy choroby przewlekłej.
Spośród 300 polskich uczestników ankiety zakażenie tym wirusem przebyło 47 osób. W tej grupie 43 proc. deklarowało, że odczuwało skutki zdrowotne przez co najmniej miesiąc po infekcji.
W całej, międzynarodowej grupie uczestników nasilenie objawów choroby przewlekłej podczas infekcji wirusowej zgłaszało 52 proc. osób z astmą, 45 proc. z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), 35 proc. z przewlekłą chorobą nerek, 29 proc. z chorobami układu sercowo-naczyniowego i 27 proc. z cukrzycą. Ponadto 36 proc. wszystkich respondentów przyznało, że wracało do zdrowia dłużej, niż się spodziewało. Co czwarty potrzebował dodatkowej konsultacji z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej, a 18 proc. korzystało z pilnej pomocy medycznej.
W gronie polskich uczestników 92 proc. deklarowało zaniepokojenie zagrożeniami związanymi z wirusami oddechowymi, w tym RSV. Jednocześnie niemal co czwarta osoba (24 proc.) nigdy nie rozmawiała o tym zakażeniu z lekarzem lub innym pracownikiem ochrony zdrowia.
Kto jest szczególnie narażony?
RSV jest częstą przyczyną zakażeń układu oddechowego. U większości dorosłych infekcja przebiega łagodnie, ale u osób starszych i obciążonych chorobami przewlekłymi może prowadzić do zajęcia dolnych dróg oddechowych, zapalenia płuc i hospitalizacji. Do grup podwyższonego ryzyka należą między innymi pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego, POChP, astmą, cukrzycą i przewlekłą chorobą nerek.
Według szacunków przytaczanych w publikacjach epidemiologicznych w 2019 r. RSV odpowiadał za około 470 tys. hospitalizacji i 33 tys. zgonów w szpitalach wśród osób w wieku co najmniej 60 lat w krajach o wysokich dochodach. Są to szacunki dla tej grupy państw, nie wyłącznie Polski.
Przebycie zakażenia nie zapewnia trwałej odporności. Dlatego w profilaktyce istotne miejsce zajmują szczepienia dorosłych z grup, u których ryzyko ciężkiego przebiegu choroby jest większe.
Szczepienie przeciw RSV – aktualne zasady
W Polsce szczepienia przeciw RSV są zalecane przede wszystkim osobom w wieku 60 lat i starszym, a także osobom w wieku 50–59 lat ze zwiększonym ryzykiem ciężkiego przebiegu zakażenia. W przypadku pacjentów z chorobami przewlekłymi decyzja o szczepieniu powinna uwzględniać ich wiek, stan zdrowia i indywidualne czynniki ryzyka.
Jedną z dostępnych szczepionek jest Arexvy firmy GSK. Zgodnie z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego preparat jest wskazany do czynnego uodparniania w celu zapobiegania chorobie dolnych dróg oddechowych wywoływanej przez RSV u osób dorosłych w wieku 18 lat i starszych.
Arexvy podaje się domięśniowo w jednej dawce 0,5 ml. Charakterystyka produktu nie określa obecnie konieczności podawania kolejnej dawki. Szczepionkę można podawać podczas tej samej wizyty co niektóre inne szczepienia, między innymi przeciw grypie, COVID-19, pneumokokom i półpaścowi, z zachowaniem odrębnych miejsc wstrzyknięcia.
W aktualnym wykazie refundacyjnym, obowiązującym od 1 października 2026 r., Arexvy jest bezpłatna dla osób w wieku 65 lat i starszych. Pacjenci w wieku 60–64 lat mogą skorzystać z 50-procentowej refundacji. W obu przypadkach recepta powinna być wystawiona z kodem „S”. Szczepienie osób spoza tych grup jest odpłatne.
Rozmowa z pacjentem elementem profilaktyki
Tydzień Świadomości RSV przypomina, że zakażenie u pacjenta z chorobą przewlekłą może oznaczać pogorszenie stanu schorzenia podstawowego, a nawet ograniczenie samodzielności.
Warto o tym rozmawiać zwłaszcza podczas wizyt pacjentów starszych i obciążonych chorobami współistniejącymi. Lekarz może ocenić indywidualne ryzyko, omówić przeciwwskazania i możliwe działania niepożądane, a także wyjaśnić zasady refundacji. To istotne również dlatego, że – jak wynika z badania GSK – część pacjentów nie porusza tematu RSV w rozmowach z personelem medycznym.
Tydzień Świadomości RSV 2026 trwa od 2 do 8 listopada.
Źródło: informacja prasowa
