Dziewczynka, u której ponad rok temu przeprowadzono pierwszą w Europie przedurodzeniową operację przepukliny oponowo-mózgowej, skończyła w sierpniu pierwszy rok życia. Pacjentka pozostaje pod opieką wielospecjalistycznego zespołu. Dr hab. Magdalena Litwińska i dr hab. Ewelina Litwińska z Uniwersyteckiego Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka WUM podkreślają, że rozwój chirurgii płodowej wymaga nie tylko doświadczenia ośrodków wykonujących zabiegi, lecz także edukacji lekarzy, którzy kierują do nich ciężarne.
Pierwszą w Europie i trzecią na świecie przedurodzeniową operację przepukliny oponowo-mózgowej u płodu przeprowadzono w Uniwersyteckim Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w czerwcu 2025 r. W zabiegu uczestniczyli specjaliści z Polski, Brazylii i Stanów Zjednoczonych. Dziewczynka urodziła się 28 sierpnia 2025 r.
W rozmowie opublikowanej przez Warszawski Uniwersytet Medyczny lekarki poinformowały, że w sierpniu 2026 r. pacjentka obchodziła pierwsze urodziny. Pozostaje pod ścisłą kontrolą zespołu specjalistów, w tym neurochirurga dziecięcego dr. hab. Tymona Skadorwy z UCK WUM.
Jak zaznacza dr hab. Ewelina Litwińska, obserwacja dziecka ma znaczenie kliniczne i naukowe. Jest niezbędna, by ośrodek mógł właściwie postępować w przypadku kolejnych pacjentek z podobnym rozpoznaniem.
Chirurgia płodowa: jakie wady można operować przed porodem?
Warszawski ośrodek wykonuje również inne zabiegi wewnątrzmaciczne. Do głównych wskazań należą zespół przetoczenia krwi między bliźniętami (TTTS), wrodzona przepuklina przeponowa oraz rozszczep kręgosłupa.
W przypadku TTTS leczenie polega na fetoskopowej ablacji laserowej, która zamyka nieprawidłowe połączenia naczyniowe między płodami. Przy ciężkiej wrodzonej przepuklinie przeponowej lekarze mogą zastosować balon w tchawicy płodu. Czasowe zamknięcie dróg oddechowych ma stymulować rozwój płuc. Z kolei prenatalna operacja rozszczepu kręgosłupa polega na zamknięciu ubytku w obrębie kręgosłupa, przez który wydostają się struktury rdzenia kręgowego.
Doświadczenie zdobyte podczas operacji rozszczepu kręgosłupa było jednym z warunków podjęcia się bardziej nietypowej interwencji w przypadku przepukliny oponowo-mózgowej.
Nie każda operacja wewnątrzmaciczna oznacza wyleczenie
Jak podkreślają specjalistki, chirurgia płodowa może poprawić rokowanie dziecka, ale nie zawsze pozwala całkowicie usunąć następstwa wady. Po urodzeniu pacjent nadal może wymagać leczenia i specjalistycznej opieki.
Jednym z najważniejszych zagrożeń związanych z operacjami prenatalnymi jest poród przedwczesny. Decyzja o interwencji wymaga zatem uwzględnienia zarówno potencjalnych korzyści dla płodu, jak i ryzyka dla ciężarnej. Lekarki podkreślają, że kwalifikacja do zabiegu odbywa się według określonych kryteriów, a decyzja jest podejmowana wspólnie z pacjentką.
Lekarze muszą wiedzieć, gdzie kierować ciężarne
Lekarki podkreśliły znaczenie edukacji medyków. Dr hab. Ewelina Litwińska i dr hab. Magdalena Litwińska prowadzą szkolenia i konferencje dla lekarzy. Zachęcają również do konsultowania przypadków wad płodu z ośrodkami dysponującymi doświadczeniem w leczeniu wewnątrzmacicznym.
Jak zaznaczają, lekarze chcą zdobywać wiedzę, potrzebują jednak dostępu do specjalistów, którzy mogą ją przekazywać i konsultować konkretne przypadki. Do warszawskiej poradni trafiają pacjentki z różnych regionów Polski, kierowane przez lekarzy poszukujących możliwości leczenia prenatalnego.
Specjalistki zwracają przy tym uwagę, że najważaniejsza przy decyzji o operacji jest korzyść kliniczna dla dziecka. Nie każda wada wymaga operacji jeszcze przed narodzinami, a interwencja wewnątrzmaciczna zawsze wiąże się z określonym ryzykiem.
Źródło: wum.edu.pl
