Zespół transplantacyjny Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu pojechał do szpitala na Słowacji, aby pobrać serce dla 44-letniego pacjenta z ciężką niewydolnością serca. Następnie zabezpieczony narząd został przetransportowany do Zabrza, gdzie przeprowadzono transplantację pod kierunkiem dr. n. med. Szymona Pawlaka.
Było to pierwsze międzynarodowe pobranie serca na Słowacji wykonane przez zespół SCCS. Jak informuje ośrodek, był to jednocześnie czwarty przypadek, gdy pacjent SCCS otrzymał serce pobrane poza granicami Polski.
Pacjent czekał cztery dni
44-letni pacjent choruje na kardiomiopatię rozstrzeniową o podłożu genetycznym, prowadzącą do postępującego uszkodzenia mięśnia sercowego. Choroba występowała również w jego rodzinie – 30 lat temu w Zabrzu transplantację serca przeszła jego matka.
Mężczyzna został wpisany na pilną listę transplantacyjną w połowie września. Jego stan był ciężki, a niewydolność serca skrajna. Odpowiedni narząd udało się znaleźć po zaledwie czterech dniach.
– Nie spodziewałem się, że wszystko wydarzy się tak szybko. Myślałem, że na nowe serce będę czekać wiele miesięcy – mówi pacjent, cytowany przez SCCS.
Po potwierdzeniu możliwości wykorzystania narządu i zgodności dawcy z biorcą do szpitala na Słowacji wyruszył zespół transplantacyjny z Zabrza. Po pobraniu serce zostało odpowiednio zabezpieczone i przewiezione do SCCS, gdzie przeprowadzono transplantację.
Międzynarodowa wymiana narządów
Takie sytuacje są możliwe dzięki współpracy transplantacyjnej między krajami. Jednym z narzędzi wykorzystywanych do wymiany informacji o dostępnych narządach jest platforma FOEDUS-EOEO. Służy ona do koordynowania transgranicznej wymiany narządów między europejskimi organizacjami odpowiedzialnymi za ich pozyskiwanie i alokację.
Zgodnie z zasadami opisanymi przez Poltransplant, międzynarodowa oferta może być wykorzystywana m.in. wtedy, gdy w kraju dawcy nie ma odpowiedniego biorcy. W przypadku każdego zgłoszenia oceniane są również przeciwwskazania medyczne oraz możliwości logistyczne, w tym czas potrzebny na transport.
W przypadku serca czas ma szczególne znaczenie ze względu na ograniczony okres, w którym narząd może pozostawać poza organizmem. Dlatego pobranie za granicą wymaga równoczesnej koordynacji działań zespołu w szpitalu dawcy, zespołu transplantacyjnego biorcy, organizacji transplantacyjnych oraz transportu.
Jak tłumaczy w komunikacie szpitala dr n. med. Anna Pszenny, kierownik Działu Współpracy Międzynarodowej Poltransplantu, pobranie serca za granicą to ogromne przedsięwzięcie organizacyjne. Od momentu otrzymania informacji o dostępności narządu konieczna jest sprawna koordynacja działań zagranicznej organizacji transplantacyjnej, szpitala dawcy, polskiego ośrodka transplantacyjnego oraz zespołu odpowiedzialnego za transport.
Cztery serca pobrane za granicą
Międzynarodowa współpraca transplantacyjna SCCS została zainicjowana w 2023 r. Według danych przekazanych przez ośrodek zespół SCCS pobrał od tego czasu za granicą cztery serca: trzy w Czechach i jedno na Słowacji.
Do SCCS trafiały również wcześniej informacje o potencjalnych dawcach z innych krajów europejskich, m.in. z Litwy, Węgier, Niemiec i Rumunii. W tych przypadkach do pobrania serca ostatecznie nie doszło z powodu przeciwwskazań medycznych lub problemów logistycznych związanych z transportem.
– Bardzo się cieszymy, że dzięki współpracy międzynarodowej kolejny nasz pacjent mógł otrzymać szansę na nowe życie. To czwarty przypadek, kiedy w naszym ośrodku wszczepiliśmy serce pobrane za granicą. Realnie wciąż jednak ponad sto osób jest na liście oczekujących na transplantację serca w Śląskim Centrum Chorób Serca. 19 pacjentów zakwalifikowaliśmy do przeszczepu pilnego, w tym kilkoro dzieci – mówi dr n. med. Szymon Pawlak, kardiochirurg kierujący programem transplantacji serca w SCCS.
W 2024 r. za pośrednictwem FOEDUS zgłoszono 164 oferty dotyczące serc; w 64 przypadkach doszło do pobrania, a w 44 do transplantacji. Dane te pokazują skalę międzynarodowej wymiany, ale nie odnoszą się bezpośrednio do działalności SCCS.
Skład zespołu
W pobraniu na Słowacji uczestniczyli: chirurg dr Tomasz Jaźwiec, kardiolog dr Agnieszka Kuczaj, pielęgniarki Adrianna Szałas i Agnieszka Orłowska-Ferenz oraz kierowca Marcin Trojak.
Za koordynację odpowiadali Krzysztof Tkocz z SCCS, dr Anna Pszenny z Poltransplantu oraz Bogumiła Król z SCCS.
Transplantację przeprowadził zespół w składzie: kardiochirurdzy dr Szymon Pawlak i dr Marcin Garbacz, anestezjolog dr Łukasz Gawlik, pielęgniarki Martyna Kluszczyńska, Ewa Pyrek, Magdalena Chamczyńska, Natalia Buła i Joanna Duda oraz perfuzjonistka Marzanna Piejko.
Źródło: www.sccs.pl
