Co znajdziesz w artykule?
Leki biologiczne stanowią coraz częściej stosowaną grupę leków w chorobach o podłożu immunologicznym, przede wszystkim w reumatologii, gastroenterologii i dermatologii. W schorzeniach takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Leśniowskiego-Crohna czy łuszczyca, celem terapii biologicznej jest regulowanie i modyfikowanie procesu zapalnego. Działanie takie mają inhibitory TNF-α, jedne z pierwszych i najczęściej zalecanych leków biologicznych: infliksymab, etanercept, adalimumab. Preparaty te zostały wprowadzone do lecznictwa kilkanaście lat temu i dane na temat bezpieczeństwa ich stosowania są najobszerniejsze. Wśród objawów niepożądanych do częściej spotykanych należą reakcje skórne. Występują one u ponad 20 proc. pacjentów leczonych anty-TNF-α. W ok. 50 proc. tych przypadków przerywa się leczenie biologiczne.
W pracy dokonano przeglądu literatury na temat skórnych reakcji niepożądanych po lekach hamujących działanie czynnika martwicy nowotworów (TNF-α). Przedstawiono powikłania skórne obejmujące: reakcje w miejscu iniekcji, reakcje po wlewach dożylnych, osutki grudkowo-krostkowe (włączając łuszczycę), reakcje ziarniniakowe, choroby autoimmunologiczne skóry, zapalenie naczyń, infekcje skórne i nowotwory złośliwe skóry.
Spis treści
- Reakcje w miejscu iniekcji
- Reakcje po wlewach dożylnych i ogólnoustrojowe reakcje natychmiastowe
- Osutki grudkowo-krostkowe
- Reakcje ziarniniakowe
- Choroby autoimmunologiczne
- Inne reakcje skórne
- Infekcje
- Wzrost zachorowalności na czerniaka
- Wzrost zachorowalności na raka kolczystokomórkowego
- Wzrost zachorowalności na chłoniaki
- Wnioski
Reakcje w miejscu iniekcji
Stanowią najczęstsze działania niepożądane po stosowaniu leków biologicznych. Rumień i obrzęk w miejscu podania etanerceptu obserwuje się u 20-39 proc. pacjentów. 1 Dodatkowo w miejscach uprzednich iniekcji często stwierdzanym objawem są recall reactions. 1 Reakcje te charakteryzuje tendencja do wygasania objawów w czasie. Po podaniu adalimumabu częstość reakcji miejscowych ocenia się na 6,6-15,3 proc. 2 Rumień, świąd, ból, obrzęk pojawiają się po 1-24 godz. od