Co znajdziesz w artykule?
Stosowanie NLPZ zwiększa ryzyko wystąpienia zawału, niewydolności serca oraz pojawienia się nadciśnienia tętniczego lub pogorszenia jego kontroli.
NLPZ mogą wywoływać poważne działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego: zapalenie błony śluzowej, nadżerki, owrzodzenie, aż do perforacji żołądka, jelita cienkiego czy też jelita grubego, które mogą być śmiertelne. W wyniku przewlekłych krwawień z przewodu pokarmowego postępująca anemizacja i niedokrwistość syderopeniczna mogą być równie niebezpieczne dla zdrowia i życia.
Zdarzenia te mogą wystąpić w dowolnym momencie podczas stosowania leków i bez objawów ostrzegawczych.
Pacjenci w podeszłym wieku są bardziej narażeni na poważne objawy ze strony przewodu pokarmowego.
Łączne podawanie NLPZ z lekami przeciwkrzepliwymi 3-6-krotnie zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.
Według obowiązujących zaleceń dotyczących leczenia stabilnej choroby wieńcowej u osób leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi nie ma wskazań do łącznego podawania ASA.
U pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów, otrzymujących przewlekle NLPZ należy oszacować filtrację kłębuszkową (oznaczyć stężenie kreatyniny w surowicy) co najmniej raz w roku.
U chorych z przewlekłą zaawansowaną niewydolnością nerek i współwystępowaniem sercowo-naczyniowych czynników ryzyka NLPZ są przeciwwskazane.
Uszkodzenie wątroby rzadko występuje u pacjentów leczonych NLPZ.
Pacjenci z marskością wątroby nie powinni stosować NLPZ. Jeśli takie leczenie jest absolutnie konieczne, zaleca się podawanie celekoksybu możliwie przez najkrótszy czas.
Stosowanie NLPZ poprawia jakość życia u chorych z przewlekłymi lub ostrymi schorzeniami reumatycznymi układu kostno-stawowego.
Długotrwałe stosowanie NLPZ może być uzasadnione w niektórych chorobach, np. w zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa.
Selektywne inhibitory COX-2 są przeciwwskazane w czasie ciąży ze względu na potencjalny szkodliwy wpływ na rozwój nerek i inne działania niepożądane u płodu.
Przewlekłe stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2 może zapobiegać owulacji.
Stosowanie NLPZ u dzieci, nawet w zalecanych dawkach, zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek.
Ryzyko jest większe, gdy dzieci są odwodnione.
Spis treści
- CELE ARTYKUŁU
- Wprowadzenie
- Farmakologiczna rola prostaglandyn. Mechanizm działania
- Ryzyko sercowo-naczyniowe
- Oddziaływanie na przewód pokarmowy
- Zapobieganie powikłaniom
- Oddziaływanie na nerki
- Nadwrażliwość
- Szczególne typy reakcji nadwrażliwości na kwas acetylosalicylowy i inne NLPZ (tab. 3)
- Astma z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy (AERD – aspirin-exacerbated respiratory disease, odmiana NERD), nadwrażliwość niealergiczna
- Pokrzywka/obrzęk naczynioruchowy zaostrzona/-y kwasem acetylosalicylowym (AECD – aspirin-exacerbated cutaneous disease) lub innym NLPZ (NECD – nonsteroidal antiinflammatory drug exacerbated cutaneous disease)
- Pokrzywka/obrzęk naczynioruchowy wywołana/-y ASA lub NLPZ (NIUA – nonsteroidal antiinflammatory drug induced urticaria/angioedema)
- Pokrzywka/obrzęk naczynioruchowy/anafilaksja wywołane przez pojedynczy NLPZ – SNIUAA (single NSAID-induced urticaria/angioedema and anaphylaxis)
- Reakcje opóźnione wywołane przez pojedynczy NLPZ: SNIDR (single NSAID-induced delayed reactions)
- Oddziaływanie na układ oddechowy
- Oddziaływanie na wątrobę
- Oddziaływanie na układ mięśniowo-szkieletowy
- Efekty hematologiczne
- Oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy
- Wpływ NLPZ na płodność
- Stosowanie NLPZ podczas ciąży
- Działania niepożądane u dzieci
- Podsumowanie
Działania niepożądane NLPZ bywają przyczyną wielu powikłań. Mogą istotnie wpłynąć na przebieg choroby wyjściowej, obniżyć jakość życia, a nawet doprowadzić do jego skrócenia.
CELE ARTYKUŁU
Po przeczytaniu artykułu Czytelnik powinien umieć:
- rozpoznać najczęstsze działania niepożądane NLPZ
- omówić strategię zapobiegania działaniom niepożądanym NLPZ
- wdrożyć leczenie najczęstszych działań niepożądanych NLPZ
- rozpoznać działania niepożądane NLPZ wymagające pilnego skierowania do szpitala
Wprowadzenie
Niest