Chory poinformowany – częściej uratowany

Świadoma zgoda jest konsekwencją zapoznania pacjenta z rodzajem i celem zabiegu, jego planowanym przebiegiem oraz ryzykiem wystąpienia powikłań. Udzielenie zgody pacjenta na świadczenie oczywiście nie oznacza akceptacji ewentualnych błędów lekarskich, powstałych na skutek niedbalstwa czy nieuwagi. W przypadku osób poniżej 16. r.ż. lub ubezwłasnowolnionych, zgodę na zabieg wyraża przedstawiciel ustawowy lub faktyczny opiekun.

Obowiązek uzyskania przez lekarza zgody pacjenta na leczenie wynika m.in. z przepisów ustawy z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz z ustawy z dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Zgoda pacjenta może być wyrażona ustnie, w sposób niebudzący wątpliwości. Jedynie w przypadku konieczności przeprowadzenia zabiegu operacyjnego albo zastosowania metody leczenia lub diagnostyki, stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta, zgoda powinna przyjąć formę pisemną.

Przed wyrażeniem zgody pacjent ma prawo do uzyskania informacji o rozpoznaniu, proponowanych i możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz oczywiście rokowaniu.

1. Zabieg medyczny wykonany bez zgody pacjenta jest czynnością bezprawną, nawet gdy wykonany jest zgodnie z zasadami wiedzy.

(wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 31.03.2006 roku IA Ca 973/05)

2. Ciężar dowodu wykonania ustawowego obowiązku udzielenia pacjentowi lub jego ustawowemu przedstawicielowi przystępnej informacji poprzedzającej wyrażenie zgody na zabieg operacyjny spoczywa na lekarzu.

(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.12.2004 roku sygn. II CK 303/04, OSP 2005/11/131)