Zaburzenia funkcji przepony

Objawy kliniczne

Niewydolność przepony jest zbyt rzadko rozpoznawaną przyczyną duszności i powinna zawsze być brana pod uwagę w diagnostyce różnicowej duszności o nieustalonej etiologii. Niewydolność przepony może wynikać z częściowego osłabienia siły skurczu objawiającego się zmniejszeniem możliwości generowania ciśnienia w jamie brzusznej do całkowitej utraty zdolności do skurczu przepony (porażenie przepony). Osłabienie przepony może dotyczyć jednej strony lub być obustronne. Przyczynami niewydolności przepony mogą być choroby metaboliczne, zapalne, zmiany pourazowe i pooperacyjne, powikłania wentylacji mechanicznej, neuropatie i miopatie oraz inne choroby, które zwiększają wentylację płuc.
Pacjenci z jednostronnym porażeniem przepony zwykle nie mają objawów klinicznych w spoczynku, mogą jednak odczuwać duszność wysiłkową lub ograniczenie wydolności fizycznej i łatwe męczenie się (tabela). Czasami pacjenci z jednostronnym porażeniem przepony mogą zgłaszać uczucie duszności w pozycji na wznak, którą nasilają współistniejące: otyłość, osłabienie innych grup mięśni lub choroby serca i płuc (np. przewlekła obturacyjna choroba płuc). Jeśli pacjenci nie zgłaszają żadnych objawów, połowiczy niedowład lub porażenie przepony jest przypadkowym odkryciem w trakcie rutynowych badań radiologicznych płuc, w których widoczne jest wyższe ustawienie jednej z kopuł przepony.
Pacjenci z obustronnym porażeniem lub głębokim niedowładem przepony częściej mają objawy kliniczne pod postacią duszności lub nawracających epizodów niewydolności oddechowej. Częściej również zgłaszają objawy duszności spoczynkowej, zwłaszcza w pozycji na wznak, w czasie wysiłku i w trakcie wchodzenia do wody, gdy sięga ona powyżej bioder. Pacjenci często śpią w pozycji siedzącej lub półleżącej, unikają kąpieli oraz czynności, które wymagają zginania w pasie. W przypadku jedno- lub obustronnego porażenia przepony należy poszukiwać w wywiadzie danych dotyczących zabiegów chirurgicznych na klatce piersiowej,kręgosłupie szyjnym, urazów szyi, ostrych bólów szyi i ramion oraz objawów przewlekłych chorób nerwowo-mięśniowych. Pacjenci z obustronnym porażeniem przepony są bardziej narażeni na hipowentylację podczas snu i fragmentację snu. Początkowymi objawami mogą zatem być: zmęczenie, nadmierna senność w ciągu dnia, zaburzenia depresyjne, poranne bóle głowy i częste nocne przebudzenia. Innymi objawami mogą być odcinkowa niedodma płuc i częste infekcje dolnych dróg oddechowych.