Streszczenie
Ostatnie odkrycia
W badaniach naukowych coraz częściej wykorzystuje się materiały biologiczne, dzięki czemu metodologia ich gromadzenia w bankach staje się coraz doskonalsza, organizacja takich działań coraz bardziej profesjonalna i coraz większą uwagę przywiązuje się do zarządzania ich jakością. Sieci banków przechowujących materiały biologiczne rozwijają się szybko, co ułatwia kojarzenie zasobów i dzielenie się nimi. W dalszym ciągu istnieje duży niedobór dobrze scharakteryzowanych klinicznie zbiorów próbek pochodzących z różnych lokalizacji narządowych.
Podsumowanie
Zaspokojenie potrzeb medycyny spersonalizowanej wymaga szybkiego usprawnienia bankowania materiałów biologicznych, a badania naukowe prowadzone z użyciem takich zasobów powinny być rozwijane i wspierane na każdym poziomie, od finansowania projektów do publikacji wyników. Banki materiałów biologicznych muszą spełniać wysokie standardy profesjonalne, dlatego tak ważne jest nie tylko odpowiednie finansowanie, ale także system szkolenia i standaryzacji procedur postępowania w bankowaniu materiału biologicznego. Tworzenie coraz liczniejszych krajowych i międzynarodowych sieci biobanków umożliwi zsynchronizowanie ich działań. Powstanie środowiska specjalistów zajmujących się bankowaniem materiałów biologicznych ułatwi podejmowanie działań zespołowych, mających na celu pokonanie najczęstszych trudności i usprawnienie komunikacji z różnymi zainteresowanymi stronami.
Słowa kluczowe
bank materiałów biologicznych, próbka biologiczna, medycyna spersonalizowana, bank nowotworów
Wprowadzenie
Medycyna spersonalizowana polega na doborze leczenia dla każdego z chorych na podstawie występowania różnych wyznaczników biologicznych (biomarkerów) obecnych w organizmie, zwłaszcza w surowicy lub tkankach obwodowych. Kluczową rolę odgrywają tu banki materiałów biologicznych, ponieważ dostarczają próbek biologicznych niezbędnych do badań identyfikujących przydatne markery biologiczne. Skupienie się na medycynie spersonalizowanej stwarza coraz większą nadzieję na przyspieszenie praktycznego wykorzystania pogłębiającej się wiedzy o procesach chorobowych w opracowywaniu nowych skutecznych metod leczenia. W przedstawionym w 2004 r. raporcie amerykańskiej Food and Drug Administration (FDA) zwrócono uwagę na problemy związane z dawnym sposobem opracowywania leków, gdy najważniejsze było tworzenie przebojowych wyrobów mających przynosić ogromne zyski komercyjne (blockbuster model). W raporcie tym stwierdzono, że trwająca obecnie rewolucja w naukach biomedycznych stwarza nową szansę na uzyskanie zdolności do zapobiegania rozwojowi poważnych chorób oraz podejmowania leczenia i wyleczenia. Pojawia się jednak coraz więcej obaw, że wiele osiągnięć najnowszych badań doświadczalnych może się nie przyczynić do szybszego opracowania skuteczniejszych, tańszych i bezpieczniejszych produktów medycznych dostępnych dla chorych. Powodem są coraz większe trudności, niewydajność i kosztowność aktualnych procesów rozwoju tych produktów. Modernizację tego krytycznego szlaku umożliwią jedynie wspólne działania, mające na celu wykorzystanie wyników nowych badań doświadczalnych w opracowywaniu produktów medycznych. Dziedziną uznaną później za wymagającą szczególnej uwagi FDA Critical Path Initiative było stworzenie doskonalszego narzędzia oceny, jakim są markery biologiczne. W przedstawionych następnie zaleceniach grupy roboczej AACR-FDA-NCI (American Association for Cancer Research, FDA i US National Cancer Institute), zajmującej się biologicznymi markerami nowotworowymi, położono nacisk na konieczność usprawnienia bankowania materiałów biologicznych i kontroli jakości próbek biologicznych. Takie usprawnienie zajmuje zatem wysoką pozycję na liście zagadnień mogących przyspieszyć wprowadzenie medycyny spersonalizowanej, zwłaszcza w badaniach poświęconych nowotworom.
W niniejszym artykule przedstawiono najnowsze osiągnięcia w dziedzinie bankowania materiałów biologicznych, skupiając się na typach banków mających największe znaczenie w rozwoju metod leczenia chorych na nowotwory.
Dodaj do ulubionych
