Streszczenie
Ostre zapalenie osierdzia jest stanem zapalnym, który może mieć różne przyczyny, najczęściej dochodzi do niego w wyniku zakażenia, choroby autoimmunizacyjnej, gorączki reumatycznej, mocznicy, choroby nowotworowej, reakcji na lek lub po operacji kardiochirurgicznej. Ponad jedna trzecia przypadków pozostaje bez ustalonej przyczyny i określa się je jako idiopatyczne.
Zakażenie wirusowe jest najczęstszą przyczyną zapalenia osierdzia u dzieci. W większości przypadków pacjenci zgłaszają trwające 10 lub 14 dni objawy prodromalne ze strony układu oddechowego lub pokarmowego. Jednymi z najczęstszych patogenów odpowiedzialnych za rozwój choroby są wirusy: Coxackie, ECHO, adenowirusy, Epsteina-Barr, grypy oraz HIV. U chorych z wirusowym zapaleniem osierdzia występuje gorączka i ból w klatce piersiowej, a u większości wysłuchiwany jest szmer tarcia osierdzia. Wirusowe zapalenie osierdzia, w odróżnieniu od innych chorób infekcyjnych, często współistnieje z zapaleniem mięśnia sercowego.
Bakteryjne zapalenie osierdzia, chociaż mniej powszechne, związane jest zwiększą śmiertelnością niż wirusowe zapalenie osierdzia. Pacjenci mają objawy toksemii, wysoką gorączkę, są rozdrażnieni i skarżą się na ból w klatce piersiowej. Na zdjęciu rentgenowskim często stwierdzane jest powiększenie sylwetki serca. Zakażenie może być pierwotne, jako następstwo operacji kardiochirurgicznej, lub wtórne, szerzące się z innej lokalizacji, takiej jak np. zapalenie płuc. Dwoma najczęstszymi patogenami bakteryjnymi zapalenia osierdzia są Staphylococcus aureus i Haemophilus influenzae.