Streszczenie
Obecnie Food and Drug Administration zaaprobowała leki do terapii bezsenności, RLS i narkolepsji. Artykuł zawiera przegląd dostępnych leków stosowanych w terapii zaburzeń snu oraz opisuje strategie terapeutyczne obecnie badane jako możliwe przyszłe sposoby leczenia. W coraz większym stopniu rozumiemy znaczenie snu w życiu człowieka. Znaczenie to obejmuje dostateczną ilość snu oraz zapewnienie dobrej jakości snu. Oba te czynniki mogą poprawiać zdrowie i jakość życia podczas czuwania. Wzrasta wiedza dotycząca szkodliwego wpływu niedostatecznej ilości snu. Z zaburzeniami i deprywacją snu wiążą się dobrze udokumentowane szkodliwe konsekwencje. Stwarza to dwa duże wyzwania, którymi są: pomoc w zapewnieniu możliwości i motywacji do poświęcenia odpowiedniej ilości czasu na sen oraz zachęta do oceny i leczenia zaburzeń snu. Oba te wyzwania są bardzo poważne. Z czasem spędzanym w łóżku konkuruje rozkład dnia i zainteresowania. Formalna edukacja dotycząca snu i zaburzeń snu jest ograniczona – ogólnie i w szczególności w programach kształcenia specjalistów ochrony zdrowia. W ostatnich latach nastąpił ogromny postęp w zakresie znajomości podstawowej fizjologii snu, procesów patologicznych związanych z zaburzeniami snu i strategiami terapeutycznymi. Udostępniono nowe leki przeznaczone do terapii zaburzeń snu, a wiele innych jest obecnie badanych. W niniejszym artykule przedstawiono przegląd obecnego rozumienia regulacji cyklu sen-czuwanie i aktualizację dotyczącą nowych kierunków leczenia farmakologicznego. Choć omówione niżej najnowsze dostępne i badane leki przeznaczone są do terapii bezsenności, artykuł porusza także nowe podejście do zaburzeń przebiegających z nadmierną sennością (excessive daytime sleepiness, EDS), zespołu niespokojnych nóg (restless legs syndrome, RLS) oraz obturacyjnego bezdechu podczas snu (obstructive sleep apnea, OSA). Regulacja cyklu sen-czuwanie Fizjologiczne podstawy snu można najlepiej ocenić, korzystając z modelu wyjaśniającego procesy związane z kontrolą ilości snu i czuwania, działające łącznie z mechanizmami ułatwiającymi sen w ciągu nocy i pozostawanie w stanie czuwania w ciągu dnia. Ogólnie te dwa procesy noszą nazwę, odpowiednio, homeostazy i rytmu okołodobowego.