Streszczenie
Wprowadzenie
Tradycyjną formą postępowania w zapobieganiu nawrotom w leczeniu uzależnienia od narkotyków i alkoholu była terapia indywidualna i grupowa oraz uczestnictwo w grupach samopomocy. Chociaż te strategie często są skuteczne, nie wszyscy chorzy mogą z nich skorzystać. Poszukiwano leków, które wzmacniałyby skuteczność psychospołecznych metod leczenia. Leki, których skuteczność udowodniono, wykorzystują trzy różne mechanizmy działania: mogą wywoływać awersyjne działanie stale przyjmowanej substancji w razie kontynuowania jej przyjmowania; mogą blokować euforyzujące działanie tej substancji lub zmniejszać odczuwanie jej głodu. Najskuteczniejsze okazały się leki zmniejszające głód substancji. Wynika to prawdopodobnie z tego, że leki, które nie wpływają istotnie na odczuwanie głodu substancji rzadziej są przyjmowane zgodnie z zaleceniami, a niestosowanie się do zaleceń znacznie zmniejsza ich skuteczność. Obecnie dostępne są cztery leki skuteczne w terapii uzależnienia od alkoholu: disulfiram, stosowany doustnie naltrekson, długodziałający naltrekson w formie iniekcji (niedostępny w Polsce – przyp. red.) i akamprozat. W leczeniu uzależnienia od opioidów można stosować metadon, buprenorfinę i naltreksonw postaci doustnej. Natomiast do leczenia uzależnienia od nikotyny dostępne są bupropion, wareniklina i kilka form nikotynowej terapii zastępczej. Nie ma leków zarejestrowanych do leczenia uzależnienia od substancji pobudzających lub marihuany. Trwają jednak badania nad kilkoma obiecującymi związkami, które będą mogły być wykorzystane w leczeniu uzależnienia od substancji pobudzających. Podejmowane są również próby opracowania skutecznych leków do stosowania w uzależnieniu od marihuany (tab. 1 i 2).
Dlaczego potrzebujemy leków w terapii uzależnień
Ze względu na duży odsetek nawrotów obserwowany po leczeniu jedynie psychoterapią właściwie wszystkich uzależnień poszukiwano leków, które wzmacniałyby efekt terapii indywidualnej lub grupowej. W przeglądzie dotyczącym psychospołecznych metod leczenia uzależnienia od alkoholu stwierdzono, że u 40-70% pacjentów dochodziło do nawrotów w ciągu roku po leczeniu. W terapii uzależnienia od opioidów i substancji pobudzających odsetki nawrotów były nawet jeszcze większe. Na przykład w badaniu, w którym uczestniczyło 116 weteranów uzależnionych od opioidów, detoksyfikowanych i skierowanych do intensywnej terapii ambulatoryjnej, stwierdzono, że tylko 22% badanych ukończyło 90-dniowe leczenie, a zaledwie 3% utrzymywało abstynencję od opioidów po upływie 90 dni. Odsetek osób wypadających z programów leczenia uzależnienia od kokainy przeważnie przekracza 50%. Większość osób palących tytoń, które próbują zaprzestać palenia, powraca do nałogu w ciągu 6 miesięcy. Duży odsetek rezygnacji z leczenia i częstość nawrotów w leczeniu uzależnień wskazują na potrzebę opracowania skuteczniejszych metod leczenia, a leki mogą odpowiedzieć na to zapotrzebowanie.
Dodaj do ulubionych
