Terapia insuliną może wiązać się zarówno z powikłaniami ogólnymi, np. hipoglikemią, jak i miejscowymi, wynikającymi m.in. z zaburzeń w obrębie tkanki podskórnej, czego wyrazem jest lipodystrofia (LH – lipohipertrofia; LA – lipoatrofia)¹. Występowanie miejscowych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem podskórnych iniekcji insuliny obserwuje się szczególnie często u chorych na cukrzycę typu 1². Jak wynika z metaanalizy Wanga i wsp., zmiany typu LH są bardzo powszechne i dotyczą aż 41,8% pacjentów diabetologicznych³.

Do czynników ryzyka rozwoju lipodystrofii należą:

• czas trwania terapii insuliną (>10 lat)
• wysokie dobowe zapotrzebowanie na insulinę
• liczba iniekcji (≥4 na dobę)
• płeć żeńska
• wysoka wartość wskaźnika masy ciała (>24 kg/m²)
• miejsce wstrzyknięcia (brzuch)
• stosowanie pena lub strzykawki
• długość igły (>4 mm)
• częstość wymiany igieł (używanie 1 igły do ≥2 iniekcji)
• nieprawidłowa kontrola glikemii
• rodzaje insuliny^4,5.

Mimo stosowania nowej generacji analogów insuliny powikłania miejscowe nadal występują¹. Wraz ze wzrostem dostępności rekombinowanej insuliny LA stwierdza się jednak rzadko (0,2-1,4% przypadków)⁶.

Należy podkreślić, że zmiany skórne lipodystroficzne w miejscach wstrzyknięcia insuliny powodują nie tylko problemy kosmetyczne, lecz mogą także zaburzać wchłanianie leku, co prowadzi do trudności w osiągnięciu optymalnej kontroli stężenia glukozy we krwi⁷.

Poniżej przedstawiamy przypadek pacjenta, u którego stwierdzono zmiany lipodystroficzne zarówno o charakterze LH, jak i LA.

Opis przypadku

Pacjent 38-letni został przyjęty do Kliniki Dermatologii, Chorób Przenoszonych Drogą Płciową i Immunodermatologii w celu diagnostyki i leczenia zmian skórnych o charakterze sinofioletowych guzków, blizn i zaników tkanki podskórnej zlokalizowany...