Bez mojej zgody

Zapomnieli, że są śmiertelni

Opracowała: Iwona Dudzik

O tym, jak przeżyć i nadal leczyć w czasach lawinowych skarg pacjentów, mówi dr n. med. Krzysztof Kordel, wiceprezes Wielkopolskiej Izby Lekarskiej, wykładowca Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

Jako biegły sądowy, a także były przewodniczący okręgowego sądu lekarskiego oraz rzecznik odpowiedzialności zawodowej lekarzy zgromadziłem wiele doświadczeń i obserwacji, którymi chcę się podzielić z lekarzami.

Mamy obecnie do czynienia z lawiną skarg. Pacjenci skarżą się zarówno na usługi w ramach ubezpieczenia w NFZ, jak i na usługi prywatne, aby odzyskać część pieniędzy wydanych na leczenie. Było tak zawsze, ale ani ja, ani 90 klinicystów, z którymi współpracuję, nie pamiętamy, żebyśmy kiedykolwiek wydawali aż tak wiele opinii w sprawach o błędy lekarskie.

Jakie są moje wnioski i rady dla lekarzy?

1. Donieś na samego siebie

Jeśli lekarz widzi, że pacjent ma wobec niego niesłuszne roszczenia, przy czym lekarz czuje się całkowicie niewinny, może sam zwrócić się do rzecznika odpowiedzialności zawodowej lekarzy z prośbą o obiektywne wyjaśnienie, czy pacjent ma rację, czy nie. Takie, w pewnym sensie, doniesienie na samego siebie pozwoli już na samym początku konfliktu z pacjentem rozbroić bombę i – jak to często bywa – zamknąć sprawę, a tym samym zaoszczędzić wiele czasu i nerwów.

Jeśli lekarz jest niewinny, otrzyma to oficjalnie na piśmie.

2. Postępowanie nie przesądza o winie

Często muszę przypominać, że rzecznik odpowiedzialności zawodowej lekarzy jest jak prokurator. Jego zadaniem jest bezstronne rozstrzygnięcie, czy pacjent skarżący się na lekarza ma rację, czy nie.

Czy lekarz zrobił coś złego i należy mu się kara?

Czy może jest człowiekiem czystym, którego należy bronić przed niesłusznym atakiem? Temu właśnie służy postępowanie wyjaśniające.

W Polsce jednak panuje przekonanie, że skoro rzecznik czy prokurator zajął się jakąś sprawą, lekarz musiał zrobić coś złego. Tymczasem postępowanie wyjaśniające jeszcze nie przesądza o winie, nie należy więc wpadać w panikę ani wyciągać pochopnych wniosków.

3. Ważne jest pierwsze wrażenie

Przez wiele lat byłem rzecznikiem odpowiedzialności zawodowej lekarzy i zauważyłem, że już po samej reakcji lekarza można się zorientować, czy, mówiąc kolokwialnie, coś jest na rzeczy. Jeżeli lekarz stawia się na przesłuchanie najeżony, ma pretens...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

1. Donieś na samego siebie

Jeśli lekarz widzi, że pacjent ma wobec niego niesłuszne roszczenia, przy czym lekarz czuje się całkowicie niewinny, może sam zwrócić się [...]

2. Postępowanie nie przesądza o winie

Często muszę przypominać, że rzecznik odpowiedzialności zawodowej lekarzy jest jak prokurator. Jego zadaniem jest bezstronne rozstrzygnięcie, czy pacjent skarżący się na [...]

4. Warto rozmawiać

Większość spraw, z którymi się stykam, wynika z niezrozumienia tematyki medycznej przez pacjentów i ich rodziny. Jeśli nie wytłumaczymy pacjentowi w [...]

5. Dlaczego lekarz nie przewidział?

Pacjenci mają skłonność do myślenia „od końca”. Kiedy już coś się wydarzy, pada pytanie: Dlaczego tego nie przewidziano? Tymczasem niektórych sytuacji [...]

6. Obrażanie się to zła taktyka

Starajmy się zrozumieć emocje pacjentów. Jeśli podczas porodu umiera dziecko, rodzina zastanawia się, czy można było tego uniknąć, a wątpliwościami od [...]

7. Winny zbieg okoliczności

Zdarza się, że lekarz działa w dobrej wierze, mimo to zbieg okoliczności jest dla pacjenta niekorzystny. Gdy dojdzie do nieprzewidzianych wydarzeń, [...]

8. Nie idź w zaparte

Czasem lekarze niepotrzebnie idą w zaparte. A przecież nikt nie jest nieomylny, każdemu może zdarzyć się błąd. Jeśli coś takiego się [...]

9. Nie jesteś cudotwórcą

Niektórzy koledzy sami wpędzają się w kłopoty, ponieważ roztaczają przed pacjentami nierealne wizje. To bardzo ryzykowne, a ponadto powinno być dla [...]

10. Pacjent powinien mnie lubić

Zaskakujące, jak wielu pacjentów zgłasza skargę tylko dlatego, że lekarz ich zdaniem był niemiły.

11. Media ferują wyroki

Żyjemy w czasach szybkiego ferowania wyroków. Media mówią o błędzie medycznym, zanim jeszcze jakakolwiek powołana do tego instytucja go stwierdzi. Podburzają [...]