prof. dr hab. n. med. Andrzej Kawecki

Zapraszam do lektury kwietniowego numeru „Onkologii po Dyplomie”. Wiosna jest tą porą roku, która nastraja optymistycznie, do czego przyczynia się coraz dłuższy dzień, a z każdym kolejnym coraz mocniej grzejące słońce, pierwsze i kolejne kwiaty oraz wszechobecny śpiew ptaków. Myślę, że w tym roku wszyscy z niecierpliwością wyczekiwaliśmy wiosennych klimatów po zaskakująco mroźnej i śnieżnej zimie – rzeczywiście takiej jak za dawnych lat. Nastroje psują (co w ostatnich latach stało się nagminne) wieści ze świata, ostatnio wyjątkowo deprymujące, a co gorsza stwarzające bardzo złe perspektywy na przyszłość. Ale trudno, są to problemy, na które nie mamy wpływu. Wróćmy zatem do nowego wydania „Onkologii po Dyplomie”, które obfituje w ciekawe doniesienia medyczne.

Gorąco polecam artykuł „CAR-T w hematologii – od koncepcji do rewolucji terapeutycznej. Klasyczna immunoterapia a zaawansowane konstrukcje CAR” autorstwa zespołu ze Świętokrzyskiego Centrum Onkologii, w którym autorzy omawiają tytułową technologię CAR-T. Ta przełomowa metoda oparta na aktywowaniu i ukierunkowaniu układu odpornościowego okazała się przełomem w leczeniu chorych na białaczki, szpiczaki i chłoniaki, stwarzając realne szanse na wyleczenie w przypadkach jeszcze niedawno uważanych za nieuleczalne. W aktualnym numerze autorzy przedstawiają historię powstania i aplikacji chimerycznych receptorów antygenowych, dostępne produkty i szczegóły konstrukcji CAR-T. Jest to bardzo ciekawa lektura nie tylko dla onkologów i hematologów, a temat znajdzie kontynuację w następnym wydaniu naszego pisma.

Kolejny artykuł dotyczy niezmiennie frapującego problemu, którym są mięsaki tkanek miękkich. Autor – dr Bartłomiej Szostakowski z warszawskiego Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – omawia współczesne zasady postępowania diagnostyczno-terapeutycznego, podkreślając specyfikę tej grupy nowotworów oraz konieczność zaangażowania w proces leczenia lekarzy wielu specjalności. Są to przesłanki przemawiające za koniecznością centralizacji leczenia pacjentów z mięsakami, co nie budzi żadnych wątpliwości. Trzeba pamiętać, że pierwotne leczenie ma decydujące znaczenie dla rokowania i przesądza o dalszych losach pacjenta. Gorąco polecam artykuł „Mięsaki tkanek miękkich w Polsce. Czas na centralizację leczenia”.

Doktor Piotr Nowaczyk z Wielkopolskiego Centrum Onkologii z kolei omawia problemy związane z biopsją wartowniczego węzła chłonnego (SLNB – sentinel lymph node biopsy) u pacjentek z rozpoznaniem raka piersi. Technika opisana w artykule „Biopsja węzła wartowniczego w raku piersi. Aktualny stan wiedzy i postępowanie w przypadkach pierwotnie kwalifikowanych do leczenia chirurgicznego” umożliwia wielu chorym uniknięcie zawsze okaleczającej limfadenektomii i od lat jest standardem postępowania w czerniaku złośliwym. Wskazania do jej przeprowadzenia dotyczą coraz szerszej grupy innych nowotworów i nie ulega wątpliwości, że SLNB stała się również standardem obowiązującym w przypadku leczenia operacyjnego wczesnego raka piersi.

Niewątpliwie warte uwagi jest doniesienie „Nowotwory skóry – od dermoskopii po immunoterapię. Zmiany w podejściu klinicznym w ciągu ostatnich 5 lat” autorstwa prof. Magdaleny Ciążyńskiej z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, w którym autorka omawia diagnostykę i leczenie tej grupy nowotworów. W ostatniej dekadzie nastąpił przełom w zakresie możliwości terapeutycznych dotyczących nie tylko czerniaka złośliwego, lecz także raków podstawnokomórkowego i płaskonabłonkowego. Skuteczne metody leczenia systemowego stanowią istotną opcję terapeutyczną, zwłaszcza w przypadku pacjentów w podeszłym wieku z zaawansowanymi zmianami.

Wiosenny numer „Onkologii po Dyplomie” uzupełniają dwa artykuły – pierwszy dr. Krzysztofa Piwowarczyka z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu („Przewlekła chrypka jako wczesny objaw raka krtani. Różnicowanie, diagnostyka i ścieżka onkologiczna pacjenta”), drugi zaś dr hab. Magdaleny Knetki-Wróblewskiej z Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie („Rak płuca u niepalących. Nowe wyzwania diagnostyczne i terapeutyczne”), oraz przegląd najnowszych badań zaprezentowany przez lek. Bartosza Spławskiego w „Aktualnościach naukowych”, w którym warto zwrócić uwagę na zasygnalizowane możliwości rozszerzenia wskazań do stosowania trastuzumabu derukstekanu w ramach leczenia radykalnego pacjentów z rakiem piersi.

Na zakończenie z okazji nadchodzących Świąt Wielkanocnych składam wszystkim Czytelnikom najserdeczniejsze życzenia, w tym chwili wytchnienia w rodzinnym gronie od codziennych trosk i problemów.