Analgezja

Znieczulenie ogólne stosowane w stomatologii

Dr n. med. Ksymena Staroń-Irla

Prywatna praktyka stomatologiczna w Katowicach

Którym pacjentom należy podać anestetyk, jakimi metodami i jak uniknąć powikłań

Znieczulenie ogólne w chirurgii ulegało rozwojowi z użyciem coraz nowszych anestetyków, natomiast w stomatologii przez wiele lat ograniczano się do stosowania podtlenku azotu w inhalacji. Dopiero w latach 60. ubiegłego stulecia po wprowadzeniu barbituranów krótko działających i halotanu znieczulenie ogólne do zabiegów stomatologicznych uległo zmianie. W latach 70. ubiegłego stulecia, kiedy doszło do rozpowszechnienia znieczulenia miejscowego, liczba znieczuleń ogólnych wykonywanych w gabinetach stomatologicznych radykalnie zmalała.

Trochę historii anestezjologii

Ma ona początek w stomatologii. To właśnie w gabinecie stomatologicznym po raz pierwszy wykonano znieczulenie ogólne. W 1844 roku amerykański dentysta Horace Wells po wypróbowaniu na sobie podtlenku azotu zademonstrował swoje odkrycie na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Harvarda. Podczas publicznego pokazu zastosował ten gaz u pacjenta do zabiegu ekstrakcji zęba. Pacjent nie został jednak wyłączony bólowo ze względu na uzależnienie od alkoholu. Wells wykonał podczas swojego 33-letniego życia jeszcze ponad 50 zabiegów stomatologicznych w znieczuleniu ogólnym, z pełnym powodzeniem. Do historii przeszedł nieoficjalnie jako ojciec anestezjologii. Natomiast pierwszym lekarzem pracującym wyłącznie jako anestezjolog był John Snow. Anestezjologia jemu zawdzięcza wczesny rozwój, pierwsze badania i publikacje. Do znieczulenia ogólnego używał eteru, odkrytego przez Valeriusa Cordusa w 1540 roku i opisanego jako anestetyk przez Michaela Faradaya w 1818 roku. Później zrezygnował z eteru na rzecz chloroformu, mimo iż zdawał sobie sprawę z niebezpieczeństwa jego stosowania. Określił też zawartość procentową chloroformu w składzie mieszanki do wdychania, tak aby była bezpieczna dla pacjenta.[1,2]

Wskazania do zabiegu w znieczuleniu ogólnym

Obecnie zastosowanie znieczulenia miejscowego umożliwia bezbolesne przeprowadzenie praktycznie wszystkich zabiegów z zakresu stomatologii. Mimo to zdarzają się sytuacje, kiedy lekarze stomatolodzy lub sami pacjenci decydują się na przeprowadzenie leczenia w znieczuleniu ogólnym.

Jest to specyficzny rodzaj znieczulenia stosowanego w gabinecie stomatologicznym, ponieważ:

  • częściej niż w innych dziedzinach pacjentami są dzieci,
  • dotyczy pacjenta ambulatoryjnego, u którego proces wyprowadzania ze znieczulenia musi być krótki,
  • częściej niż w innych przypadkach mogą wystąpić trudności w utrzymaniu drożności górnych dróg oddechowych.[1]

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wskazania do zabiegu w znieczuleniu ogólnym

Obecnie zastosowanie znieczulenia miejscowego umożliwia bezbolesne przeprowadzenie praktycznie wszystkich zabiegów z zakresu stomatologii. Mimo to zdarzają się sytuacje, kiedy lekarze stomatolodzy [...]

Dentofobia

U niektórych pacjentów strach przed leczeniem stomatologicznym osiąga rozmiary dentofobii, co z kolei prowadzi do unikania wizyt u stomatologa, a tym [...]

Pięć grup wg ASA

Grupa I – pacjent w dobrym stanie zdrowia,Grupa II – systemowe schorzenia o niewielkim stopniu nasilenia, przebiegające bez ograniczenia wydolności, np. [...]

Przygotowanie do zabiegu

Po podjęciu decyzji anestezjologa o wykonaniu zabiegu w znieczuleniu ogólnym należy pacjenta dokładnie poinformować o rodzaju znieczulenia, sposobie przygotowania do zabiegu [...]

Przebieg znieczulenia

Znieczulenie ogólne wykonywane w warunkach gabinetu stomatologicznego wymaga odpowiedniego przygotowania pacjenta, zespołu stomatologicznego i anestezjologicznego.

Wskazania do zastosowania VIMA

► przewidywana trudna intubacja,

Indukcja wziewna

Indukcja wziewna jest metodą najstarszą historycznie. Stosowana jest najczęściej w przypadku dzieci, u których kaniulacja jest niemożliwa do wykonania, na przykład [...]

Metoda TIVA w porównaniu z VIMA

Zalety:► zmniejszenie działań ubocznych środków znieczulenia wziewnego na wątrobę i nerki,► mniejsza skłonność pacjentów do nudności i wymiotów,► lepsze warunki śródoperacyjne,► [...]

Indukcja dożylna

Indukcja dożylna jest to metoda z wyboru u większości pacjentów dorosłych oraz dzieci, które akceptują założenie kaniuli dożylnej. Wprowadzenie do znieczulenia [...]

Powikłania

Znieczulenie ogólne jest niestety również obciążone ryzykiem wystąpienia powikłań. Zwykle są one niegroźne. Zdarzają się jednak ciężkie komplikacje ogólnoustrojowe, które mogą [...]

Najczęstsze powikłania lekkie

► nudności i wymioty,

Niezbędny sprzęt

Gabinet, w którym przeprowadzane są zabiegi w znieczuleniu ogólnym, powinien być odpowiednio wyposażony, m.in. w pulsoksymetr, ciśnieniomierz, ssak, źródło tlenu o [...]

Jak zapobiegać powikłaniom

W obawie przed wystąpieniem groźnych dla życia powikłań szczególną uwagę należy zwrócić na:

Uwaga na ciała obce

Ryzyko wystąpienia aspiracji treści pokarmowej istnieje w każdym przypadku wykonywania znieczulenia ogólnego, natomiast w stomatologii dodatkowo dochodzi możliwość aspiracji ciał obcych, [...]