Choroby zakaźne

Borelioza – co powinien wiedzieć o niej stomatolog

Dr n. med. Mirosław Jawień

Oddział Kliniczny Chorób Zakaźnych, Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Omawiamy trudności w diagnostyce i leczeniu tej groźnej choroby przenoszonej przez kleszcze

Według danych epidemiologicznych z roku na rok zwiększa się zachorowalność na boreliozę w Polsce. W 2012 roku zapadalność kształtowała się w granicach 22,8 na 100 tys. ludności, a w 2014 roku wyniosła już 33,1 na 100 tys. oraz zarejestrowano 12 760 przypadków zachorowań.[1]

Zjawisko to można tłumaczyć wysokim odsetkiem kleszczy zakażonych krętkami Borrelia burgdorferi w Polsce. Szacuje się, że odsetek ten kształtuje się od 4 do 31 proc. w zależności od rejonu kraju; wysoki w województwach północno-wschodnich i południowo-wschodnich.[2]

Ze względu na różnorodność i niespecyficzność objawów klinicznych wynikających z uszkodzenia wieloukładowego w późniejszym okresie choroby borelioza może ukrywać się pod maską chorób:

  • reumatologicznych,
  • neurologicznych,
  • kardiologicznych,
  • dermatologicznych.


Często pacjenci, zanim trafią do specjalisty z zakresu chorób zakaźnych, są diagnozowani i leczeni przez lekarzy innych specjalności.

Definicja

Borelioza z Lyme jest wielonarządową odzwierzęcą chorobą zakaźną przenoszoną przez kleszcze i wywołaną przez krętki Borrelia burgdorferisensu lato. W obrębie gatunku Borrelia burgdorferisensu lato wyodrębniono genogatunki: Borrelia burgdorferisensu stricto, Borrelia afzelii, Borrelia garinii, Borrelia spielmanii oraz Borrelia valaisiana. Istnienie różnych genogatunków wypływa na większe zróżnicowanie objawów choroby. Przykładowo neuroborelioza jest częściej wynikiem zakażenia B. garinii, a postać stawowa boreliozy związana jest z zakażeniem B. burgdorferisensu stricto.[3-5]

Rezerwuarem krętków Borrelia burgdorferi są różne gatunki zwierząt, a wektorem przenoszącym zakażenie ze zwierząt na człowieka są kleszcze, najczęściej z rodzaju Ixodes. Obecnie jest to najczęstsza choroba wektorowa w Europie i Stanach Zjednoczonych.[3,4]

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Objawy i przebieg kliniczny

Z racji, że każde stadium rozwojowe kleszcza: larwa, nimfa i osobnik dorosły, może być wektorem bakterii wywołujących boreliozę, nie zawsze odnotowuje [...]

Diagnostyka

Podstawą rozpoznania boreliozy jest stwierdzenia określonych objawów klinicznych oraz potwierdzenie dodatnich swoistych przeciwciał w klasie IgM lub IgG. Rozpoznanie rumienia wędrującego [...]

Leczenie i zapobieganie

Obecność samych dodatnich przeciwciał bez objawów klinicznych nie może być wskazaniem do leczenia.[4,6]