W praktyce lekarza dentysty spotykamy się z interakcjami o różnych mechanizmach indukowania nie tylko zmian w profilu farmakokinetyczno-farmakodynamicznym (PK/PD – pharmacocinetic/pharmacodynamic) leków stosowanych jednocześnie, ale także o mechanizmie sumowania działań niepożądanych, które występują w polifarmakoterapii. Nie bez praktycznego znaczenia są także interakcje lek–pacjent, co jest szczególnie istotne wobec faktu, że jednymi z najważniejszych czynników wpływających na stosunek korzyść/ryzyko w farmakoterapii są wiek i wielochorobowość^1-4. Najczęściej występujące typy interakcji leków przedstawiono w tabeli 1.

Interakcje antybiotyków

Jednymi z najczęściej stosowanych leków w praktyce lekarza dentysty są antybiotyki. Wiele z nich indukuje (w przypadku stosowania przez pacjenta polifarmakoterapii) interakcje, których konsekwencją mogą być powikłania, co ma szczególne znaczenie u osób z wielochorobowością, nie tylko z powodu interakcji pomiędzy lekami, ale także ze względu na interakcję leki–choroba^3,5.

Interakcje antybiotyków β-laktamowych

W porównaniu z innymi klasami leki β-laktamowe są zazwyczaj bezpieczne i dobrze tolerowane. Najczęstszymi ich działaniami niepożądanymi są reakcje alergiczne, których częstość waha się od 0,7 do 10%. Reakcje te mogą wystąpić przy każdej postaci dawkowania penicylin. Są to głównie wysypki plamisto-grudkowe, podczas gdy doniesienia o anafilaksji pojawiają się u 0,004 do 0,015% pacjentów. Oprócz reakcji alergicznych β-laktamy mogą wywoływać inne działania niepożądane. Penicylina wykazuje efekt przeciwpłytkowy, dlatego należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego jej stosowania z lekami przeciwpłytkowymi lub takimi, które jako działania niepożądane mogą upośledzać funkcję płytek krwi (np. leki przeciwdepresyjne z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny [SSRI – selective serotonin reuptake inhibitors]). W przypadku stosowania amoksycyliny z kwasem klawulanowym wzrasta ryzyko sumowania hepatotoksyczności z innymi jednocześnie przyjmowanymi lekami. W tabeli 2 zebrano inne leki, na które należy zwrócić wagę w sytuacji, gdy do gabinetu zgłasza się pacjent przyjmujący jakiś preparat z tej listy. Trzeba wówczas zachować szczególną ostrożność przy preskrypcji amoksycyliny z kwasem klawulanowym. Pamiętajmy, że kwas klawulanowy może uszkadzać wątrobę we wszystkich znanych mechanizmach indukowania hepatopatii^3,5.