Samorząd lekarski ostrzega: legalizacja reklamy w aptekach może nasilić nadmierną konsumpcję leków i suplementów

- Nowelizacja prawa farmaceutycznego dotyczy kwestii niezwykle istotnej z punktu widzenia interesu społecznego i zmierza w kierunku, który Naczelna Rada Lekarska (NRL) ocenia jako niewłaściwy - to odpowiedź na planowane przez Ministerstwo Zdrowia zmiany w ustawie.

Projekt przedstawiony samorządowi do oceny przewiduje uchylenie obowiązującego dotychczas całkowitego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych – zapisanego w art. 94a Prawa farmaceutycznego – i wprowadzenie w to miejsce przepisu zezwalającego na reklamę aptek oraz ich działalności z jednoczesnym określeniem zasad prowadzenia takiej reklamy.

Jak wskazuje resort, konieczność uchylenia całkowitego zakazu reklamy aptek i prowadzonej przez nie działalności wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 19 czerwca 2025 r. w sprawie C 200/2024, który orzekł, że całkowity zakaz reklamy aptek narusza prawo Unii Europejskiej, w szczególności art. 49 i art. 56 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

W opinii samorządu lekarskiego umożliwienie aptekom reklamowania się będzie prowadzić do dalszego zwiększenia sprzedaży leków w Polsce, w tym także do wzrostu liczby leków sprzedawanych wysyłkowo. - „Zachęty sprzedażowe, nachalne reklamy i inne działania promocyjne mogą negatywnie wpływać na decyzje zakupowe pacjentów i tym samym prowadzić do nadużywania leków, co stanowi realne zagrożenie dla ich zdrowia” – czytamy w dokumencie stanowiska NRL. Jak podkreśla Rada, już obecnie mieszkańcy naszego kraju kupują nadmiernie dużo leków, często bez wskazań medycznych, a wprowadzenie możliwości reklamy aptek jeszcze ten trend nasili.

Najnowsze dane wskazują, że Polska należy do największych rynków suplementów diety i leków na świecie — nawet około 89% Polaków deklaruje używanie suplementów diety, a krajowy rynek suplementów ma wartość wielu miliardów złotych, co czyni Polskę jednym z najbardziej intensywnych konsumentów tych produktów w Europie i globalnie.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej podkreśla, że apteka powinna być traktowana przede wszystkim jako placówka ochrony zdrowia, a nie podmiot ukierunkowany na maksymalizację zysku. „Leki nie są przecież zwykłym towarem handlowym” – przypomina NRL, dodając, że z podobnych względów w ustawie o działalności leczniczej zakazano reklamy podmiotów wykonujących działalność leczniczą. W ochronie zdrowia chodzi o to, aby pacjent kierował się realną potrzebą zdrowotną, a jego decyzje były podyktowane względami jakości udzielanych świadczeń, a nie skutecznością reklamy.