Ogólnopolskie Stowarzyszenie Moje Nerki, Polskie Towarzystwo Nefrologiczne, konsultant krajowa ds. nefrologii oraz Nefron apelują o zmianę zasad dostępu do hemodiafiltracji (HDF). Autorzy ogólnopolskiej petycji chcą zniesienia obecnych ograniczeń i umożliwienia stosowania tej metody u szerszej grupy pacjentów dializowanych.
Autorzy petycji zwracają się do Ministerstwa Zdrowia o zmianę kryteriów kwalifikacji do hemodiafiltracji. Ich zdaniem obecne zasady ograniczają dostęp do HDF do czterech grup pacjentów, podczas gdy dostępne dane naukowe przemawiają za szerszym wykorzystaniem tej metody.
W Polsce regularnie dializowanych jest prawie 21 tys. osób w 275 stacjach dializ – wynika z danych za 2024 r. przywołanych przez autorów inicjatywy.
Zmienić kryteria dostępu
Głównym postulatem autorów jest zniesienie reglamentacji HDF i umożliwienie lekarzom szerszego kwalifikowania pacjentów do tej metody leczenia. Autorzy chcą również, aby za zmianą kryteriów poszła odpowiednia wycena świadczenia.
– Obecne ograniczenia formalnie sztucznie reglamentują leczenie i odbierają wielu chorym szansę na lepsze jutro. Liczymy, że Ministerstwo Zdrowia pochyli się nad głosem nauki oraz pacjentów i uwolni dostęp do HDF w Polsce – mówi prof. Marcin Adamczak, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego.
Według niego HDF jest bardziej kosztownym zabiegiem niż standardowa hemodializa, dlatego rozszerzeniu dostępu powinno towarzyszyć odpowiednie finansowanie świadczenia.
Badanie CONVINCE
Jednym z argumentów przywoływanych przez autorów petycji są wyniki międzynarodowego, randomizowanego badania CONVINCE, opublikowanego w „New England Journal of Medicine” w 2023 r. W badaniu uczestniczyło 1360 pacjentów z niewydolnością nerek leczonych nerkozastępczo. Chorzy zostali losowo przydzieleni do wysokodawkowej HDF albo konwencjonalnej hemodializy wysokoprzepływowej.
Po 30 miesiącach obserwacji zmarło 17,3 proc. pacjentów w grupie HDF oraz 21,9 proc. w grupie hemodializy. Ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny było w grupie HDF niższe o 23 proc. (HR 0,77; 95 proc. CI 0,65–0,93).
Badanie dotyczyło jednak wysokodawkowej HDF, z docelową objętością konwekcyjną co najmniej 23 litrów na sesję. Wyników nie można więc automatycznie odnosić do każdej formy hemodiafiltracji.
Co istotne, badanie nie wykazało różnicy w częstości hospitalizacji między grupami. Ryzyko kolejnych hospitalizacji ogółem było podobne u pacjentów leczonych HDF i hemodializą.
Eksperci: decyzja powinna uwzględniać potrzeby pacjenta
Autorzy petycji argumentują, że o zastosowaniu HDF powinny decydować przede wszystkim przesłanki medyczne, a nie wąsko określone kryteria administracyjne.
– Powinniśmy robić wszystko, by nie tylko szybko rozpoznawać i spowalniać rozwój przewlekłej choroby nerek, ale także jak najefektywniej leczyć osoby w schyłkowym stadium tej choroby – mówi prof. Magdalena Krajewska, konsultant krajowa ds. nefrologii. Jak dodaje, najlepszą metodą leczenia schyłkowej niewydolności nerek pozostaje transplantacja, a gdy przeszczepienie nie jest możliwe, jedną z dostępnych metod leczenia jest hemodiafiltracja.
Autorzy petycji podkreślają również problem dostępności HDF w poszczególnych stacjach dializ. Wskazują, że ograniczenia mogą oznaczać dla części pacjentów konieczność poszukiwania ośrodka, w którym terapia jest dostępna.
Prawie 21 tys. osób korzysta z dializ w Polsce
Przewlekła choroba nerek może dotyczyć w Polsce około 4,7 mln osób, przy czym znaczna część przypadków pozostaje nierozpoznana. W zaawansowanym stadium choroby konieczne może być leczenie nerkozastępcze – dializoterapia lub przeszczepienie nerki.
Petycję przygotowało Ogólnopolskie Stowarzyszenie Moje Nerki we współpracy z konsultant krajową ds. nefrologii, Polskim Towarzystwem Nefrologicznym i Nefronem. Zebrane podpisy mają zostać przekazane Ministerstwu Zdrowia wraz z apelem o zmianę kryteriów kwalifikacji do HDF.
Autorzy petycji domagają się więc dwóch konkretnych zmian: szerszego dostępu do hemodiafiltracji oraz dostosowania wyceny świadczenia do jego kosztów. Argumentują, że obecne ograniczenia nie odpowiadają ich zdaniem aktualnym dowodom dotyczącym wysokodawkowej HDF.
