Ambulatoryjne leczenie zaburzeń odżywiania się w cukrzycy typu 1

Intensywne programy leczenia szpitalnego ukierunkowane na swoiste potrzeby chorych na cukrzycę typu 1 z zaburzeniami odżywiania (ED-DMT1) rzadko są dostępne dla chorych i zespołów terapeutycznych. Takie programy szczegółowo opisano w artykule pt. Szpitalne leczenie zaburzeń odżywiania się w leczeniu cukrzycy typu 1 zamieszczonym w tym numerze Diabetologii po Dyplomie. Większość chorych na ED-DMT1 leczona jest ambulatoryjnie. Leczenie to może przybierać różne formy – od okresowych konsultacji u endokrynologa do cotygodniowych spotkań z członkami wielospecjalistycznego zespołu zajmującego się leczeniem cukrzycy. W tym artykule skoncentrowano się na problemach klinicznych i strategiach wykorzystywanych w leczeniu ED-DMT1 w różnego rodzaju ośrodkach ambulatoryjnych. Próbowano także ustalić zalecenia dotyczące optymalnego leczenia w takich ośrodkach, które dysponują odpowiednimi zasobami. Zalecenia terapeutyczne Leczenie z udziałem wielospecjalistycznego zespołu uważane jest za standard opieki zarówno w zaburzeniach odżywiania, jak i cukrzycy. Najlepiej, aby w skład zespołu zajmującego się leczeniem chorych na ED-DMT1 wchodzili endokrynolog lub diabetolog, dyplomowana pielęgniarka, dietetyk przeszkolony w dziedzinie zaburzeń odżywiania i cukrzycy oraz psycholog lub pracownik społeczny również przeszkolony w dziedzinie zaburzeń odżywiania i cukrzycy, oferujący raz w tygodniu sesję terapii indywidualnej. W zależności od nasilenia towarzyszących problemów psychicznych (takich jak depresja i lęk) należy również zlecić konsultację psychiatryczną w celu oceny potrzeby i ustalenia leczenia farmakologicznego. Członkowie zespołu terapeutycznego muszą mieć swobodny i częsty kontakt ze sobą w celu zapewnienia spójności leczenia, przepływu informacji i realizacji celów terapeutycznych. Jednym z najistotniejszych aspektów leczenia dla członków zespołu terapeutycznego jest nawiązanie dobrej relacji z chorymi. Pacjenci muszą mieć poczucie, że nie będą oceniani ani poddani nierealnym oczekiwaniom. Ponieważ często czują się zawstydzeni swoimi zmaganiami z ED-DMT1, muszą nauczyć się ufać zespołowi terapeutycznemu, aby otwarcie i uczciwie móc bez problemów komunikować się z jego członkami. Po nawiązaniu relacji opartej na zaufaniu, zrozumieniu i akceptacji chorzy mogą chętniej angażować się w terapię. Przed rozpoczęciem leczenia najważniejsze jest przeprowadzenie dokładnej diagnozy stanu chorego na ED-DMT1. Należy przejrzeć i zaktualizować listę leków, uwzględnić produkty dostępne bez recepty i leki ziołowe, w tym środki przeczyszczające, moczopędne, wymiotne i odchudzające. Chorzy z zaburzeniami odżywiania są w dużym stopniu narażeni na przyjmowanie lub nadużywanie środków odchudzających. Jeżeli chory przyznaje się do przyjmowania tych środków, lekarze powinni ocenić, w jakich ilościach i jak często są stosowane. Należy poinformować chorych o zagrożeniach z tym związanych. Początkowym celem leczenia jest zadbanie o stan somatyczny chorych. Biorąc pod uwagę częste ograniczanie dawek insuliny i ryzyko poważnej hiperglikemii, początkowy cel leczenia może być z pozoru skromny (ale klinicznie znaczący) i polegać na zapobieganiu rozwojowi epizodów kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy (DKA – diabetic ketoacidosis). Chorych należy poinformować o objawach DKA i zagrożeniach związanych z tym stanem. Minimalnym warunkiem, umożliwiającym leczenie ambulatoryjne, jest wykazanie przez chorych, że przestrzegają rutynowych zasad codziennego przyjmowania podstawowych dawek insuliny zapobiegających DKA.