Streszczenie
Czynnik ten (uwolniony IGF) odgrywa ważną rolę we wspomaganiu różnicowania komórek i ich proliferacji w wielu systemach biologicznych. Bierze on udział m.in. wmio-i osteogenezie [3]. ZatemPAPP-A pośrednio wspomaga te procesy [4]. Oznaczanie PAPP-A w formie heterotetrameru (htPAPP-A) w osoczu ciężarnych służy jako badanie przesiewowe do wykrywania zespołu Downa u płodu [5]. PAPP-A produkowane jest także przez inne komórki niż pochodzące z łożyska, np. fibroblasty skóry, osteoblasty i inne. PAPP-A – marker w ostrych zespołach wieńcowych Na potencjalne znaczenie PAPP-A jako markera w ostrych zespołach wieńcowych (OZW) zwrócono uwagę po stwierdzeniu obecności tego białka w niestabilnych blaszkach miażdżycowych u chorych, którzy zmarli nagle z przyczyn sercowo-naczyniowych. Jednocześnie wykazano podwyższone stężenia PAPP-A w surowicy osób z zawałem mięśnia sercowego i niestabilną dławicą piersiową [6]. Zauważono jednak, że PAPP-A u osób z ostrym zespołemwieńcowymwystępuje w innej formie niż u kobiet ciężarnych. Jest to homodimer złożony z dwóch identycznych podjednostek PAPP-A (dPAPP-A) nie związany z proMBP [7]. Kolejne badanie potwierdziło wzrost zawartości PAPP-A w blaszkach miażdżycowych tętnic szyjnych 72 pacjentów poddanych chirurgicznej endarterektomii, przy czym ekspresja tego markera była znacznie mocniej zaznaczona w blaszkach niestabilnych i pękniętych niż w stabilnych [8]. Produkcja PAPP-A w układzie krążenia odbywa się w śródbłonku naczyniowymi komórkachmięśni gładkich tętnic, a jego obecność w makrofagach wynika z wiązania i internalizacji tego białka [9]. Ekspresja PAPP-A w komórkach śródbłonka tętnic wieńcowych nasila się pod wpływem prozapalnej cytokiny TNFα [10]. Uważa się, iż zwiększenie stężenia PAPP-A w ostrych zespołach wieńcowych (OZW) jest wynikiem jego uwolnienia z pękniętych blaszek miażdżycowych. Zatem PAPP-A zdaje się być markerem pękniętej lub ulegającej dezintegracji blaszki miażdżycowej. PAPP-A przypisuje się rozmaite role fizjopatologiczne. Jedna z koncepcji zakłada, iż białko to działa jak metaloproteaza, powodując degradację macierzy zewnątrzkomórkowej, co z kolei przyczynia się do destabilizacji blaszki miażdżycowej [11]. Jeszcze inny pogląd sugeruje, że PAPP-A jest bezpośrednim lub pośrednim (poprzez IGF) mediatorem niekorzystnych zdarzeń zapalnych w aterogenezie, przyczyniając się w ten sposób do destabilizacji blaszki miażdżycowej. Tym dwóm poglądom przeczy koncepcja stworzona niedawno przez Conti i wsp. [12] zakładająca, że wzrost stężenia PAPP-A w ostrych zespołach wieńcowych jest wyrazem procesów naprawczych uruchamianych przez to białko za pośrednictwem uwalnianego insulinowego czynnika wzrostu (IGF-1). Ta ciekawa hipoteza nie jest na razie poparta wynikami badań. ROLA PAPP-A W DIAGNOSTYCE OSTRYCH ZESPOŁÓW WIEŃCOWYCH W pionierskiej, już wspomnianej, pracy Bayes-Genisa i wsp. [6], wykazano wzrost stężenia PAPP-A w surowicy w niestabilnej chorobie wieńcowej i zawale mięśnia sercowego oraz zwiększoną jego zawartość w pękniętych lub uległych erozji niestabilnych blaszkach miażdżycowych. Mimo nielicznej grupy pacjentów z OZW(n=37) obliczono punkt odcięcia stężenia PAPP-A (10 mIU/l), pozwalający zidentyfikować tych pacjentów z 89,2% czułością oraz 81,3% swoistością. Na uwagę zasługuje fakt, iż stężenie PAPP-A nie było związane z podwyższeniem stężenia troponiny I (TnI) i kinazy kreatynowej (CK-MB). Sugeruje to, że PAPP-A może mieć zastosowanie diagnostyczne w identyfikowaniu pacjentów z OZW bez wykrywalnej martwicy miokardium.Warto również podkreślić, że stężenie PAPP-A u pacjentów z OZWnie korelowało z liczbą istotnie zwężonych tętnic wieńcowych w badaniu koronarograficznym. Zatem PAPP-A może odzwierciedlać bardziej obecność miękkich, zapalnych blaszek podatnych na pęknięcie lub erozję niż nasilenie stenozy. Sytuacja taka zdaje się poprzedzać lub towarzyszyć znacznej liczbie ostrych zespołów wieńcowych. W kilku następnych badaniach z udziałem liczniejszych grup pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym potwierdzono wzrost stężenia PAPP-A w osoczu. Lund i wsp. [13] włączyli do badania 136 pacjentów z OZW, u których nie wykryto troponiny I w ciągu 24 godzin od przyjęcia do szpitala. Autorzy oznaczali stężenie PAPP-A przy przyjęciu do szpitala i do 24 godzin od przyjęcia. Wykazali istotnie wyższe stężenia PAPP-A u osób z niestabilną chorobą wieńcową w porównaniu z grupą kontrolną oraz pacjentami ze stabilną chorobą wieńcową. Ci sami autorzy w swej następnej pracy [14], badając pacjentów z zawałem mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (STEMI), stwierdzili, że średnie stężenia PAPP-A osiągają najwyższe wartości w pierwszej godzinie po przyjęciu i następnie opadają szybko w ciągu kolejnych 3 godzin, natomiast powracają do wartości zbliżonych do prawidłowych w ciągu 12 godzin od przyjęcia. Kinetyka taka jest zgodna z założeniem o uwalnianiu PAPP-A z pękniętej blaszki miażdżycowej. Stężenie PAPP-A w momencie przyjęcia nie korelowało z stężeniemCRP ani troponiny I. Uwalnianie PAPP-A u 20 z 62 badanych pacjentów z STEMI było dwufazowe. Późniejszy wzrost stężenia PAPP-A badacze uznali za objaw nieskutecznego leczenia reperfuzyjnego.
Dodaj do ulubionych