Streszczenie
Cechą zespołu nawrotowych erozji jest łatwe zsuwanie się nabłonka z powierzchni rogówki (ryc. 1), spowodowane jego złym przyleganiem do blaszki granicznej przedniej. Zaburzenia te są najczęściej następstwem przebytych urazów rogówki, dystrofii lub degeneracji. Erozje nawrotowe pojawiają się najczęściej przebiegu dystrofii obejmujących nabłonek rogówki (Cogana, Messmanna), istotę właściwą (plamkowata, ziarnista, kraciasta, Reisa-Bücklersa) oraz w dystrofiach śródbłonkowych z towarzyszącą dekompensacją rogówki. Duże znaczenie w przebiegu choroby ma stan ogólny organizmu, w tym wahania hormonalne w trakcie miesiączki, ciąży, menopauzy, współistnienie innych schorzeń, np. cukrzycy, zakażenia wirusem opryszczki, chorób autoimmunologicznych. Erozje nawrotowe mogą również towarzyszyć schorzeniom okulistycznym, takim jak dysfunkcja powiek, dysfunkcja gruczołów Meiboma, zaburzenia filmu łzowego, zwyrodnienia po urazach termicznych, chemicznych, zapaleniach rogówki i utracie komórek rąbkowych. Erozje, których przyczyny nie ustalono, określa się mianem idiopatycznych (samoistnych). Prawidłowe przyleganie nabłonka zależy od wielu struktur znajdujących się między komórkami podstawnymi, błoną podstawną, błoną Bowmana a istotą właściwą. Uważa się, że przyczyną nawrotów erozji są nieprawidłowości w kompleksie przylegania nabłonkowo-stromalnego. Niezależnie od przyczyny, objawami erozji rogówki są silny ból, łzawienie, światłowstręt i przekrwienie gałki ocznej. Objawy te występują zazwyczaj bezpośrednio po obudzeniu, często z towarzyszącym osłabieniem ostrości wzroku, który w okresach między epizodami nawrotów powraca do stanu sprzed pojawienia się dolegliwości. U chorych z erozjami umiejscowionymi centralnie lub po przebytych kilkukrotnie uporczywych, trudno gojących się nawrotowych erozjach może jednak dojść do trwałego osłabienia ostrości wzroku.