Spis treści

NIK krytycznie o programie antynowotworowym

Zdaniem izby Ministerstwo Zdrowia słabo nadzoruje realizację Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych. NIK zauważa, że pomimo wydatkowania prawie 2 mld złotych na ten cel, pacjenci objęci programem wciąż zbyt długo czekają na rozpoczęcie radioterapii, zbyt mało kobiet zgłasza się na mammografię i na cytologię, a wskaźniki wykrywania i leczenia nowotworów wciąż znacznie odbiegają od średnich europejskich.

Zamach na lekarskie sumienie?

Wolności lekarskiego sumienia nie da się wyeliminować ustawą – uznało prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, krytycznie odnosząc się do poselskiego projektu nowelizacji Ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Projekt przewiduje uchylenie art. 39 ustawy, co ma doprowadzić do wyeliminowania z polskiego systemu prawnego prawa lekarzy do korzystania z klauzuli sumienia. NRL podkreśla, że wolność sumienia jest wartością konstytucyjną, której wyłączenie w drodze ustawy zwykłej jest niemożliwe.

Na ten temat także na str. 21

Za mało psychiatrów

Lekarski samorząd zwrócił uwagę resortu na braki w organizacji kształcenia specjalistycznej kadry, która powinna być bazą dla realizacji Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego. Według NRL nie wypracowano mechanizmów motywujących lekarzy do podjęcia specjalizacji w dziedzinie psychiatrii oraz podejmowania pracy w małych ośrodkach.

Ponadto w opinii NRL reforma studiów medycznych w znacznym stopniu ograniczyła liczbę godzin dydaktycznych poświęconych na kształcenie przeddyplomowe, co najprawdopodobniej odbije się na dalszym spadku zainteresowania specjalizacją z psychiatrii.

Śmierć mózgu a przepisy

Rzecznik Praw Obywatelskich ma wątpliwości, czy przepisy dotyczące kryteriów i sposobu stwierdzenia trwałego nieodwracalnego ustania czynności mózgu są konstytucyjne. RPO podważa przepis Ustawy o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów, który upoważnia ministra do ogłoszenia tych kryteriów w drodze obwieszczenia. Według RPO kwestie te dotykają zagadnienia prawa do życia, które stanowi wartość nadrzędną, powinny więc być regulowane ustawą.

Leki w szpitalu

Pacjentowi, który zostaje przyjęty na dany oddział, szpital ma obowiązek bezpłatnego zapewnienia leków i wyrobów medycznych nie tylko w celu leczenia schorzenia będącego przyczyną hospitalizacji, ale także innych schorzeń współistniejących – poinformowała Rzecznik Praw Pacjenta. W praktyce często dzieje się inaczej, co według RPP jest niezgodne z art. 35 Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Zdrowie dziecka – bez zbędnych danych

W resorcie trwają prace nad Książeczką Zdrowia Dziecka. Wstępny projekt tego dokumentu budzi wątpliwości RPD. Zauważa on, że konieczność dokonywania wpisów w tym dokumencie może być postrzegana przez personel medyczny jako dodatkowy, uciążliwy obowiązek. Dlatego w książeczce powinny być zawarte informacje naprawdę niezbędne, sprawdzalne, a nie np. ocena warunków socjalnych.

Sejmik nie może przekształcać szpitala

– Organem dokonującym przekształcenia samorządowego SP ZOZ jest wyłącznie organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, tzn.: wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa – orzekł Najwyższy Sąd Administracyjny.

NSA stwierdził, że organ stanowiący województwa (sejmik) nie może przypisać sobie takich kompetencji, i to pomimo istnienia ogólnego uregulowania w Ustawie o samorządzie województwa.

Niepotrzebne centra

W projekcie ustawy o leczeniu niepłodności resort chce wprowadzić tzw. centra leczenia niepłodności. Związek Polskich Ośrodków Leczenia Niepłodności i Wspomaganego Rozrodu postuluje rezygnację z tego pomysłu. W jego opinii takie centra to nowy twór, nieistniejący nigdzie w prawodawstwie i strukturze leczenia niepłodności w Europie. Wątpliwości środowiska w tej sprawie dotyczą tego, czy powstanie centrów ma służyć jedynie nieuzasadnionemu uprzywilejowaniu ośrodków publicznych, czy rzeczywiście najlepszych.

Cytostatyki tylko w aptece

Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia Ulz wyjaśniła wątpliwości aptekarskiego samorządu w sprawie przygotowywania cytostatyków na oddziałach szpitalnych.

Według stanowiska GIF sporządzanie leków cytostatycznych w dawkach indywidualnych jest usługą farmaceutyczną, a nie usługą np. pielęgniarską. Miejscem, w którym świadczone są usługi farmaceutyczne przez osoby uprawnione, jest wyłącznie apteka, a nie np. oddział szpitalny.

Ocena geriatryczna obowiązkowa

Od przyszłego roku resort chce wprowadzić w szpitalach obowiązek opracowania i wdrożenia oceny geriatrycznej pacjenta. Taki zapis znalazł się w projekcie nowelizacji Rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego. Obowiązek ten będzie dotyczył świadczeniodawców udzielających świadczeń w trybie hospitalizacji i hospitalizacji planowej. Wyjątkiem są oddziały szpitalne o profilu pediatrycznym, neonatologicznym oraz ginekologiczno-położniczym.

Kiedy koroner?

O uregulowanie kwestii stwierdzania zgonu i wystawiania kart zgonu do szefa resortu wystąpiło Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia. PPOZ przypomniało, że we wrześniu ubiegłego roku do Sejmu trafił projekt, w którym zaproponowano powołanie instytucji koronera oraz wprowadzenie konkretnych zapisów porządkujących sprawy administracyjne związane z chowaniem zmarłych. Jednak skończyło się na pierwszym czytaniu, a archaiczne i niejasne przepisy w tej sprawie wciąż obowiązują.

Nie ma problemu dzieci z EKUZ

Ministerstwo Zdrowia uznało, że żądając usunięcia dzieci z EKUZ z list lekarzy POZ, NFZ postępuje prawidłowo. Zdaniem lekarzy jest to bezprawna praktyka, ponieważ dzieci z obywatelstwem polskim mają prawo do świadczeń zdrowotnych. Resort jednak tłumaczy, że wszystko jest w porządku. Dzieci, których rodzice płacą składki za granicą, nie mogą figurować na listach lekarzy POZ, ale mają prawo do świadczeń. W takiej sytuacji są one finansowane z budżetu państwa – ale nie w ramach stawki kapitacyjnej.

Kontrowersyjne oświadczenia konsultantów

NRL skrytykowała nowe przepisy dotyczące oświadczeń składanych przez konsultantów w ochronie zdrowia. Zdaniem samorządu lekarskiego na konsultantów nakłada się trudny czy wręcz niemożliwy do wykonania obowiązek udzielenia informacji o udziałach lub akcjach posiadanych przez podmiot, na rzecz którego wykonuje on zadania opiniodawcze i doradcze.

Dyżury rezydentów na SOR

Resort zajął stanowisko w sprawie zmuszania rezydentów do dyżurowania na SOR. Według MZ jeśli nie są one uwzględnione w programie specjalizacji, mogą być realizowane jedynie za zgodą zainteresowanego lekarza, z zachowaniem obowiązujących norm czasu pracy, pod warunkiem że nie utrudnia to realizacji programu specjalizacji.

Ponadto oddelegowanie lekarza do pracy na innym oddziale, niż przewiduje to program specjalizacji, jest niezgodne z umową, co wiąże się z koniecznością zwrotu środków finansowych przekazanych przez ministra zdrowia na jej realizację. Samorząd lekarski oczekuje jednak więcej: jednoznacznego zdefiniowania pojęcia dyżuru rezydenckiego i określenia godzin, w jakich ma być on pełniony.

Zmiany w badaniach pracowników

Rolą lekarza będzie nie tylko orzeczenie zdolności pracownika do pracy, ale też dokładne określenie ewentualnych ograniczeń – wynika z projektu nowelizacji Kodeksu pracy. Obecnie lekarz stwierdza jedynie, czy pracownik jest zdolny czy nie do określonych stanowisk. Według projektu będzie mógł także orzec o częściowej zdolności do pracy. W takim wypadku będzie musiał wyliczyć ograniczenia, jakim ze względu na stan zdrowia podlega pracownik. Projekt wprowadza także wymóg dokładnego opisu warunków pracy na danym stanowisku przy skierowaniu na dodatkowe badania. ■