Co znajdziesz w artykule?
Epidemiologia
● Zgodnie z danymi WHO depresja stanowi 4,3 proc. globalnego obciążenia wszystkimi chorobami, jednak dużą depresję stwierdza się u co najwyżej 10 proc. z tej grupy.
● Dane z polskich psychiatrycznych jednostek opieki zdrowotnej wskazują na istotny wzrost występowania zaburzeń psychicznych.
● Rozpowszechnienie depresji wśród kobiet jest większe niż wśród mężczyzn we wszystkich grupach wiekowych (odpowiednio 4 proc. vs. 1,9 proc.). U kobiet wskaźniki rozpowszechnienia depresji rosną wraz z wiekiem, od 2,7 proc. w najmłodszej grupie (18-29 lat) do ponad 5 proc. powyżej 50. r.ż.
● Wśród mężczyzn pozostają na podobnym poziomie we wszystkich grupach wiekowych, z niewielkim wzrostem wartości w grupie 50-64 lata.
Zaburzenia depresyjne to wyzwanie nie tylko dla medycyny, ale także dla ubezpieczycieli oraz rynku pracy. W Polsce codziennie leki przeciwdepresyjne przyjmuje ok. 2 mln osób. W 2019 roku samobójstwa dokonało 5255 osób, a depresja jest obecnie pierwszym powodem niezdolności do pracy osób w wieku produkcyjnym.
Cechy kliniczne depresji a wybór leku
1. Depresja z zahamowaniem, brak energii, apatia – wenlafaksyna, reboksetyna, bupropion, wortioksetyna, moklobemid.
2. Lęk uogólniony, lęk napadowy, mieszane zaburzenia depresyjno-lękowe – SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) – wenlafaksyna, tianeptyna, cytalopram.
3. Depresja z natrętnymi myślami i czynnościami – klomipramina, SSRI – cytalopram.
4. Depresja z niepokojem – mirtazapina, mianseryna, trazodon, TLPD (trójcykliczne leki przeciwdepresyjne).
5. Depresja z bezsennością – agomelatyna, mianseryna, mirtazapina, trazodon.
6. Depresja z bólem – wenlafaksyna, duloksetyna, amitryptylina.
7. Depresja z zaburzeniami funkcji poznawczych – wortioksetyna, agomelatyna.
Propozycje leczenia depresji w wybranych chorobach somatycznych
1. Padaczka – cytalopram, mirtazapina, reboksetyna, moklobemid.
2. Choroba wieńcowa – cytalopram (w dawkach poniżej 40 mg/d.), sertralina.
3. Choroby wątroby – cytalopram, paroksetyna, sertralina.
4. Jaskra – SSRI – cytalopram (konieczna kontrola ciśnienia śródgałkowego).
5. Cukrzyca – SSRI – cytalopram.
6. Niewydolność nerek – fluoksetyna.
Spis treści
Zaburzenia depresyjne charakteryzują się głębokim i uporczywym obniżeniem nastroju, co powoduje upośledzenie funkcjonowania. Niekiedy towarzyszy mu zmniejszenie zainteresowań oraz odczuwania przyjemności w związku z wykonywaniem czynności, które wcześniej dawały satysfakcję. Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-10 różnicuje epizody depresji ze względu na ich nasilenie i rodzaj objawów na:
- łagodne,
- umiarkowane,
- ciężkie bez objawów psychotycznych,
- ciężkie z objawami psychotycznymi.