Wstęp

Dopiero niedawno zwrócono uwagę na występowanie zaburzeń funkcji poznawczych u chorych ze stwardnieniem rozsianym. Pierwsze opisy kliniczne tej choroby, które zawdzięczamy szkole J.M. Charcota, podkreślały występowanie w SM raczej zaburzeń afektywnych, typu euforii i manii, połączonych z brakiem wglądu w chorobę. Krytyczna analiza tych opisów pozwoliła wysnuć przypuszczenie, że taki, a nie inny profil zaburzeń wynikał częściowo z niewłaściwego rozpoznania: duże trudności sprawiała wówczas diagnostyka różnicowa stwardnienia rozsianego i kiły układu nerwowego, która klasycznie przebiegała ze stanami euforii i manii. We współczesnych publikacjach pisze się o depresji jako o najczęstszym zaburzeniu afektywnym w SM. Wnikliwa analiza psychopatologiczna SM pozwoliła na wyodrębnienie w tej chorobie zaburzeń afektywnych i zaburzeń funkcji poznawczych. Obecnie wiadomo, że zaburzenia pamięci i uwagi często towarzyszą chorym na SM już od wczesnych etapów choroby, a otępienie podkorowe może być późnym powikłaniem zaawansowanego SM. Najnowsze dane, omawiane także w poniższym artykule, dotyczą już nie tylko diagnostyki zaburzeń funkcji poznawczych w SM, ale też możliwości ich leczenia. Podkreśla się rolę klasycznej terapii prokognitywnej oraz leczenia hamującego postęp choroby w zapobieganiu zaburzeniom funkcji poznawczych w SM bądź ich łagodzeniu.