Streszczenie

Epidemiologia

Epidemiologa nadużywania substancji psychoaktywnych jest bardzo zróżnicowana w zależności od omawianej substancji.

Alkohol

Nadużywanie i uzależnienie od alkoholu wiążą się z różnymi zagrożeniami dla zdrowia, w tym z teratogennością, zaburzeniami poznawczymi i urazami. Do dobrze udokumentowanych wad wrodzonych będących konsekwencją nadużywania alkoholu należą: anomalie twarzy, opóźnienie wzrostu w okresie płodowym i po narodzeniu oraz czynnościowe lub strukturalne nieprawidłowości ośrodkowego układu nerwowego. Wyraźne zaburzenia zachowania i trudności w nauce trwają całe życie i wydają się nieproporcjonalnie duże w zestawieniu z deficytem neuropoznawczym. Spektrum płodowych zaburzeń alkoholowych dotyczy około 1% populacji Stanów Zjednoczonych i jest silnie związane z dużym spożyciem alkoholu. Mimo że zaburzeniom tym można zapobiegać przez abstynencję w czasie ciąży, dane sugerują, że około 10% kobiet między 18 a 44 rokiem życia używa alkoholu podczas ciąży, a 2% upija się (tj. wypija co najmniej pięć drinków przy jednej okazji).
Przewlekłe nadużywanie alkoholu, poza wpływem na płód, może prowadzić do zatrucia i rozwoju zespołu abstynencyjnego, a także powodować zaburzenia poznawcze, ataksję, zanik móżdżku i neuropatię obwodową. Ataksja i zaburzenia gałkoruchowe są stosunkowo częste. Ataksja zwykle nie obejmuje kończyn górnych i jest związana z utratą komórek Purkinjego w przedniej i górnej części robaka oraz przylegających okolicach półkul móżdżku. Te charakterystyczne zmiany można obserwować w badaniach neuroobrazowych (ryc. 1). Zespół Wernickego-Korsakowa związany jest z niedoborem tiaminy, której często brakuje w diecie alkoholików. Zmiany w neuroobrazowaniu są zgodne ze zmianami neuropatologicznymi (ryc. 2). Częstość występowania tego zespołu jest niewielka (0,4-2,8% w opisywanych badaniach autopsyjnych), jednak jest on zdecydowanie zbyt rzadko rozpoznawany i opisywany. Dostępne dane sugerują, że tylko 20-25% przypadków jest prawidłowo rozpoznawanych za życia w porównaniu z wynikami badań autopsyjnych. Około 25% przypadków zostaje przeoczonych, gdy pominięte jest badanie mikroskopowe mózgu. W innym badaniu, gdy zweryfikowano autopsyjnie rozpoznania zespołu Wernickego-Korsakowa postawione za życia, stwierdzono, że jedynie 20% klinicznych rozpoznań była postawiona poprawnie. Wynika z tego, że należy częściej podejrzewać ten zespół i ostrożnie stawiać diagnozę.
Urazy są także ściśle związane ze spożywaniem alkoholu, zwłaszcza u młodych dorosłych. Z ostatnich doniesień wynika, że między 1999 a 2005 rokiem odsetek studentów między 18 a 24 rokiem życia, którzy spożyli w ostatnim miesiącu co najmniej pięć drinków przy jednej okazji, wzrósł z 41,7 do 44,7%. Z 26,5 do 28,9% wzrósł także odsetek studentów, którzy przyznają się do prowadzenia samochodu pod wpływem alkoholu w poprzedzającym roku. To sugeruje narodową epidemię powyższych wzorców nadużywania alkoholu w tej grupie wiekowej. Z danych tych wynika także, że w 2001 roku 599 000 (10,5%) studentów czteroletnich pełnowymiarowych studiów doznało urazu z powodu spożycia alkoholu, 696 000 (12%) było uderzonych lub zaatakowanych przez innego pijanego studenta, a 97 000 (2%) stało się ofiarą nadużyć seksualnych lub gwałtu na randce w związku ze spożyciem alkoholu.

Pełny tekst artykułu

Artykuł archiwalny w formacie PDF

Otwórz PDF (600 KB)