Streszczenie
Z zapaleniem płuc (zakażeniem miąższu płucnego) u dzieci spotykamy się często w codziennej praktyce lekarskiej. Dzieci nieobciążone innymi chorobami zazwyczaj łatwo poddają się leczeniu w warunkach ambulatoryjnych. Duże znaczenie ma natomiast identyfikacja chorych zagrożonych ciężkim lub powikłanym zapaleniem płuc oraz tych, u których już doszło do choroby, a także monitorowanie przebiegu i leczenie choroby w tej grupie. Zapalenie płuc można zazwyczaj rozpoznać klinicznie, jednak w celu potwierdzenia obserwowanych objawów lub wykrycia powikłań wskazane jest wykonanie badania radiologicznego. Duże znaczenie ma również dobór antybiotyku, zatem lekarz powinien wziąć pod uwagę najczęściej spotykane drobnoustroje chorobotwórcze, wiek dziecka oraz występowanie czynników ryzyka zakażenia drobnoustrojami nietypowymi lub opornymi na antybiotyki. Czasami w przypadkach o cięższym przebiegu lub powikłanych konieczna może być hospitalizacja w celu podania antybiotyków drogą dożylną, zastosowania nawodnienia, tlenoterapii i innych działań podtrzymujących, a także ułatwienia wykonania koniecznych zabiegów inwazyjnych w celu rozpoznania i leczenia powikłań. Na szczęście dzięki odpowiednio prowadzonym szczepieniom i właściwej higienie osobistej można dużo osiągnąć w zakresie zapobiegania zapaleniu płuc. Epidemiologia Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) corocznie na świecie dochodzi do około150 milionów przypadków zachorowań na zapalenie płuc u dzieci do 5 roku życia, spośród których aż 20 milionów uznaje się za na tyle ciężkie, że wymagają przyjęcia do szpitala. Szacuje się, że w Ameryce Północnej zachorowalność na tę chorobę u dzieci do 5 roku życia wynosi 35-40 przypadków na 1000 i zmniejsza się do 7 na 1000 wśród nastolatków 12-15-letnich. Zatem w ciągu roku lekarz mający pod swoją opieką 500 dzieci w wieku 5 lat i 500 nastolatków może zetknąć się z 17-20 przypadkami zapalenia płuc u małych dzieci oraz 3-5 u nastolatków. Te liczby nie obejmują dużo większej rzeszy dzieci chorych na inne wirusowe zakażenia dolnych dróg oddechowych, takich jak na przykład zapalenie oskrzelików, oraz z zaostrzeniem astmy oskrzelowej. Śmiertelność dzieci z powodu zapalenia płuc w krajach rozwiniętych jest mała i nie przekracza 1 na 1000 w skali roku, natomiast w krajach rozwijających się jest znaczna. Zapalenie płuc, powodując w krajach rozwijających się 4 miliony zgonów rocznie, staje się zabójcą numer jeden wśród dzieci, wyprzedzając malarię i ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy z towarzyszącym odwodnieniem.