Streszczenie
OSTATNIE ODKRYCIA
Oprócz konwencjonalnych metod postępowania przyczynowego u chorych na raka płuca, takich jak leczenie chirurgiczne, chemioterapia i radioterapia, lekarze oraz naukowcy przywiązują coraz większą wagę do opanowania niekorzystnych objawów choroby i usiłują ocenić skuteczność dostępnych metod ich łagodzenia.
PODSUMOWANIE
Przeanalizowano kilka interesujących osiągnięć dotyczących oceny duszności i jej zwalczania.
SŁOWA KLUCZOWE
skrócenie oddechu, duszność, rak płuca, opieka paliatywna, jakość życia
WPROWADZENIE
Rak płuca jest nadal wiodącą przyczyną zgonów z powodu nowotworów złośliwych na świecie. U ponad 70% chorych nowotwór ten jest rozpoznawany w zaawansowanym stadium. Głównymi objawami raka płuca są kaszel, duszność, utrata masy ciała oraz bóle w klatce piersiowej. Duszność jest najbardziej przykrym i uciążliwym objawem, który występuje u 55-90% chorych. Nowe oszacowania częstości jej występowania w przypadku raka płuca potwierdzają rozpowszechnienie dolegliwości powodowanych przez duszność. W opublikowanym w 2008 r. badaniu przeprowadzonym w Turcji wykazano, że 79% kobiet chorych na raka płuca skarżyło się na duszność, od której częstszym objawem był jedynie kaszel.
Czym jest duszność i dlaczego konieczne jest jej zwalczanie? Eliminowanie duszności u chorych na raka płuca silnie koreluje z poprawą jakości ich życia (quality of life, QOL). W badaniu z 2007 r., przeprowadzonym z udziałem 954 Amerykanów chorych na nowotwory złośliwe (u 16% był torak płuca), nasilenie duszności oceniano na podstawie podskali opracowanej przez European Organization for Research and Treatment of Cancer QOL Questionnaire (EORTC QLQ-C30), zaś satysfakcję chorych z QOL na podstawie Ferrans and Powers Quality of Life Index (QLI). Po uwzględnieniu wpływu wieku i przebiegu leczenia stwierdzono, że każdemu nasileniu duszności o 10 jednostek towarzyszyło znamienne zmniejszenie punktacji w podskalach QLI oceniających stan zdrowia/stan fizyczny (o 0,81 jednostki), uwarunkowania społeczno-ekonomiczne (o 0,16 jednostki), stan psychiczny/duchowy (o 0,47 jednostki) i ogólne funkcjonowanie (o 0,47 jednostki). Chociaż obawy o wystąpienie duszności i jej niekorzystny wpływ na QOL chorych nie są niczym nowym, wyniki ostatnich badań umocniły przekonanie, że jest ona jednym z głównych i najbardziej uciążliwych objawów choroby nowotworowej. Z tego powodu ważnym celem w praktyce klinicznej jest przeciwdziałanie duszności, a przez to poprawienie QOL chorych na raka płuca.
W poszukiwaniu najnowszych koncepcji i działań podejmowanych w celu zwalczania duszności u chorych na zaawansowanego raka płuca autorzy przeanalizowali aktualne piśmiennictwo zawarte w bazach PubMed i OVID. Wykorzystano takie słowa kluczowe i synonimy jak duszność i skrócenie oddechu. Co ciekawe, określenia odpowiadające skróceniu oddechu nie zawsze korelowały ze sobą w różnych językach i warunkach kulturowych. Na przykład w pochodzącym z 2007 r. badaniu jakościowym, poświęconym opiece paliatywnej nad chorymi Chińczykami z Hongkongu, niemówiących po angielsku chorych na raka płuca z ewidentną dusznością i wymagających leczenia tlenem nie potrafiło znaleźć słowa w języku chińskim odpowiednio definiującego i opisującego duszność. Szczegółowo opisywali oni natomiast doznania odczuwane podczas napadów duszności. Przegląd piśmiennictwa anglojęzycznego, posługującego się wyłącznie terminami angielskimi, nie oddawał w pełni wiedzy o oddychaniu i wpływających na nie czynnikach. Niemniej jednak niniejszy przegląd oparto na doniesieniach anglojęzycznych wyłonionych z PubMed do listopada 2009 r.
Dodaj do ulubionych