Pytania do specjalisty

Rozpoznanie padaczki, klasyfikacja zespołu padaczkowego, ustalenie wskazań do leczenia przeciwpadaczkowego, wybór odpowiedniego leku oraz sformułowanie indywidualnych zaleceń dotyczących trybu życia chorego należy do lekarza neurologa/epileptologa. Informacje te powinny zostać przekazane lekarzowi pierwszego kontaktu/pediatrze ze szczegółowym uwzględnieniem rodzaju kontrolnych badań laboratoryjnych i częstości ich wykonywania. Jeżeli napady padaczkowe dobrze poddają się leczeniu, a chory otrzymuje stałe leczenie, wskazana jest kontrola stanu chorego co 3-6 miesięcy. Ocena przebiegu leczenia chorego jest ułatwiona, jeśli rodzice prowadzą tzw. dzienniczek napadów. Leki przeciwpadaczkowe różnią się między sobą rodzajem objawów niepożądanych. Z reguły chory wymaga badania przedmiotowego z oceną skóry i błon śluzowych (alergia), narządów miąższowych, oceny masy ciała (np. przyrost masy ciała podczas leczenia preparatami kwasu walproinowego, obniżenie apetytu podczas stosowania topiramatu),oceny funkcjonowania poznawczego, np. przez ocenę wyników w nauce szkolnej, kontrolnego badania morfologii krwi i prób wątrobowych. Do poruszanego zagadnienia w sposób wyczerpujący odnosi się profesor Janusz Wendorff w swojej publikacji pt. Rola pediatry pierwszego kontaktu w opiece nad dzieckiem przewlekle chorym. Odcinek 1:Padaczka. Medycyna praktyczna – Pediatria.1999; 1: 113-120. 2. Kiedy dziecko ze świeżo rozpoznaną padaczką i wdrożonym leczeniem powinno mieć wykonane kontrolne EEG – czy jest to wykładnia sukcesu leczenia (poza niewystępowaniem napadów w obserwacji dziecka)? Decyzja dotycząca wykonania kontrolnego badania EEG po włączeniu leczenia zależy od rodzaju zespołu padaczkowego. Na przykład w przypadku zespołu Westa kontrolne badanie EEG wykonujemy jeszcze w trakcie pobytu dziecka w klinice (średnio po 2 tygodniach podawania leków przeciwpadaczkowych), natomiast w przypadku większości pozostałych zespołów padaczkowych z reguły po 2-4 miesiącach leczenia. Poprawa lub normalizacja zapisu EEG towarzysząca remisji napadów najczęściej jest wykładnikiem sukcesu, zwłaszcza w przypadku padaczek objawowych (tzw. katastroficznych).Podobnie jest w przypadku idiopatycznych padaczek uogólnionych, takich jak grupa padaczek z napadami nieświadomości. Są jednak wyjątki. Na przykład w przypadku idiopatycznej padaczki ogniskowej – łagodnej padaczki rolandycznej – po włączeniu leczenia przeciwpadaczkowego średnio u 1/3chorych zmiany ogniskowe w zapisie EEG ustępują, u 1/3 utrzymują się bez zmian, a u pozostałej 1/3 narastają. Te zmiany najczęściej nie korelują ze stanem klinicznym. 3. Jak można pomóc dzieciom z MPD z padaczką, u których występują zaburzenia snu – nie śpią w ogóle mimo systematycznego leczenia neurologicznego (brak zmian w przebiegu leczenia w porównaniu do badań wyjściowych [dzieci: chłopiec 13-letni – wcześniactwo, opóźnienie rozwoju od 1 r.ż. i dziewczynka 10-letnia leczona od 2 m. ż.]) Jak rozumiem, stwierdzenie „mimo systematycznego leczenia neurologicznego brak zmian w przebiegu leczenia w porównaniu do badań wyjściowych...” oznacza, że pomimo stosowanego leczenia przeciwpadaczkowego napady się utrzymują. Należałoby przeanalizować szczegółowo wiele aspektów. Na przykład, czy u dzieci występują trudności z zaśnięciem, czy też dochodzi u nich do częstych wybudzeń; czy zaburzona struktura snu wynika z obecności napadów padaczkowych przysennych, czy współwystępują z napadami takie zaburzenia snu, jak np. parasomnie (typu lęki nocne, tzw. wzbudzenia-arousal, zespół niespokojnych nóg czy periodyczne ruchy kończyn we śnie itp). Jeżeli wykluczymy powyższe zaburzenia, to w przypadku trudności z zaśnięciem można spróbować wprowadzić melatoninę (3-5 mg wieczorem codziennie).