Streszczenie
Wprowadzenie
Komentarz redakcyjny. Nietrzymanie stolca jest stanem powodującym frustrację chorych, ich rodziców oraz praktykujących lekarzy. W niniejszym artykule omówiono nietrzymanie stolca spowodowane uwarunkowaniami anatomicznymi, a także z przepełnienia, będące następstwem ciężkiego zaparcia. Takich chorych leczy chirurg dziecięcy, dlatego przedstawiono zagadnienia nie zawsze poruszane w piśmiennictwie przeznaczonym dla pediatrów. Niektóre zalecenia podano, opierając się na dużym doświadczeniu autorów, zdobytym dzięki wieloletniemu leczeniu takich chorych.
Zanieczyszczanie kałem jest częstym problemem, przed którym staje pediatra. Nietrzymanie stolca powoduje przytłaczający problem, który może być przyczyną braku społecznej akceptacji dziecka. Ta dolegliwość dotyczy większej liczby dzieci niż sądzono dawniej, w tym urodzonych z zaburzeniami chirurgicznymi, takimi jak wady wrodzone odbytnicy i odbytu (anorectal malformations, ARM) i choroba Hirschsprunga (HD), a także z nieprawidłowościami lub uszkodzeniem rdzenia kręgowego.
Wyróżnia się prawdziwe nietrzymanie stolca lub rzekome z przepełnienia. Leczenie stosowane z powodu tych zaburzeń jest całkowicie odmienne. Nietrzymanie prawdziwe występuje u części chorych z problemami chirurgicznymi (takimi jak ARM i HD), ale również z wrodzonymi lub nabytymi chorobami rdzenia kręgowego. Nietrzymanie rzekome (tj. wywołane przyczyną nieorganiczną, encopresis) dotyczy chorych, którzy potrafią zapanować nad czynnością jelita, ale cierpią na zaparcia powodujące wydalenie stolca z przepełnienia i zanieczyszczenie kałem.
U około 25% chorych operowanych z powodu ARM zaburzenia mechanizmu trzymania stolca są na tyle duże, że nie mogą oni świadomie opróżniać jelita. U pozostałych udaje się uzyskać zdolność trzymania stolca, wymagają oni jednak leczenia, zwykle z powodu zaparcia, czasem z powodu luźnych stolców. U niewielkiej części dzieci z wrodzoną chorobą Hirschsprunga (<5%) nietrzymanie stolca nadal występuje po operacji, zwykle z powodu uszkodzenia kanału odbytu lub zwieraczy. Objawem choroby lub uszkodzenia rdzenia kręgowego może być ograniczona zdolność do świadomego opróżniania jelita.
Chorzy z prawdziwym nietrzymaniem stolca wymagają zastosowania sztucznych (mechanicznych) urządzeń pozwalających im utrzymać czystość i nosić zwykłą bieliznę, a zatem włączenia właściwego dla każdego z nich programu wypróżnień. Leki przeczyszczające nie są u nich skuteczne i tylko pogarszają sytuację. W przeciwieństwie do tego chorzy z rzekomym nietrzymaniem stolca z przepełnienia z powodu ciężkiego zaparcia wymagają włączenia odpowiedniego leczenia. Dlatego rozróżnienie tych dwóch stanów ma kluczowe znaczenie dla podjęcia właściwego postępowania.
Dodaj do ulubionych