Strach i lęk przed leczeniem stomatologicznym

Czynniki generujące strach i lęk przed leczeniem stomatologicznym, zarówno indywidualne, jak i zewnętrzne, można częściowo modyfikować, wdrażając edukację zdrowotną. Lekarz powinien starać się zmienić postawę, poziom wiedzy oraz umiejętności swojego pacjenta niezależnie od jego wieku. Szczególnie wymagające są dzieci, których sposób myślenia jest inny niż dorosłych. W relacjach z najmłodszymi dużą rolę odgrywa również współpraca lekarza z rodzicem. Podejście personelu medycznego do leczenia jest odmienne od wyobrażeń pacjenta. Na jego komfort psychiczny w gabinecie wpływa wiele czynników, z których lekarz nie zawsze zdaje sobie sprawę. Odpowiednio dobrana komunikacja werbalna i niewerbalna wydaje się kluczowa w utrzymaniu prawidłowych relacji z pacjentem. W wyjątkowych przypadkach należy rozważyć wdrożenie środków farmakologicznych. Trzeba pamiętać, że pacjent jest podmiotem leczenia, a zachowanie personelu powinno się opierać na empatii w stosunku do niego.

Główne źródła obaw przed leczeniem stomatologicznym

W internecie można odnaleźć wiele przydatnych dla pacjenta i lekarza informacji dotyczących lęku przed leczeniem stomatologicznym. Powinniśmy sobie uświadomić, że nasze podejście do procesu leczenia jest odmienne od wyobrażeń pacjenta. Najczęstsze przyczyny powodujące obawy przed leczeniem stomatologicznym to:

• złe wcześniejsze doświadczenia, dotyczące nie tylko bólu podczas leczenia, lecz również spowodowane nieprawidłową postawą lekarza,
• niewrażliwość lekarza na ból i cierpienie pacjenta,
• negatywna ocena stanu zdrowia pacjenta przez lekarza lub higienistkę, którą pacjenci, zwłaszcza z niską samooceną, odbierają jako poniżającą,
• obserwacja negatywnych skutków leczenia przez dentystów, np. zasłyszana od rodziny, znajomych, co utrwala w świadomości pacjenta obraz dentysty jako nieczułego i znęcającego się,
• stres pourazowy spowodowany koszmarnymi przeżyciami w gabinecie stomatologicznym,
• u pacjentów, nad którymi znęcano się fizycznie lub psychicznie, również występuje większe ryzyko rozwinięcia się dentofobii.[11]

Leczenie pacjenta cierpiącego na lęk przed stomatologiem jest dużym wyzwaniem. Prawidłowe prowadzenie leczenia powinniśmy zacząć od zastanowienia się, czy chcemy takiej osobie pomóc. Warto przypomnieć sobie, że tak samo jak pacjent ma wybór lekarza, który ma się nim opiekować, lekarz ma prawo wyboru chorego. Jeśli stwierdzimy, że nie poradzimy sobie z jego dentofobią, szczerze mu o tym powiedzmy, poinformujmy o innych możliwościach leczenia i miejscach, w których taką pomoc może otrzymać.