Terminem „nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry” (NMSC – non-melanoma skin cancer) określa się dwa najczęstsze raki skóry: raka podstawnokomórkowego (BCC – basal cell carcinoma; łac. carcinoma basocellulare) i raka kolczystokomórkowego (SCC – squamous cell carcinoma; łac. carcinoma spinocellulare). Dane dotyczące stosunku częstości występowania BCC i SCC są zróżnicowane, jednak analizy wyraźnie wskazują, że najczęściej diagnozowanym rakiem skóry jest BCC, stanowiący ok. 60-80% NMSC.

Dokładne dane na temat chorobowości w zakresie BCC i SCC są trudne do ustalenia, ponieważ większość światowych rejestrów nowotworowych, posługując się Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD – International Classification of Diseases and Related Health Problems), nie różnicuje poszczególnych typów nowotworów skóry. Należy jednak podkreślić, że w ostatnich latach częstość występowania nowotworów skóry dynamicznie wzrasta. W 2022 r. w Polsce zdiagnozowano łącznie 15 716 raków skóry, co stanowiło 8,67% wszystkich rozpoznanych nowotworów złośliwych¹. Badania epidemiologiczne wskazują, że współczynnik zapadalności na raki skóry jest największy w Australii (>1000/100 000 osób rocznie), a najmniejszy w Afryce (<1/100 000 osób rocznie). Ponadto analiza danych epidemiologicznych wykazała, że w Europie na przestrzeni ostatnich czterech dekad zapadalność na BCC i SCC wzrasta z każdym rokiem. Roczne tempo wzrostu zapadalności dla BCC w Europie kontynentalnej wynosi 1/100 000 osób rocznie^2,3.

Autorzy badań epidemiologicznych dotyczących czynników ryzyka rozwoju raków skóry wskazują, że promieniowanie słoneczne stanowi główny czynnik w procesie inicjacji i promocji karcynogenezy. Początkowo sądzono, że występowanie raków skóry zależy ściśle od skumulowanej dawki promieniowania ultrafioletowego, jednak prace, które powstały w latach dwutysięcznych, wskazują, że wysoka skumulowana dawka promieniowania UVB jest związana z występowaniem SCC, a nie BCC. Zwiększone ryzyko rozwoju BCC stwierdza się u osób narażonych na silne krótkotrwałe działanie promieniowania słonecznego, przede wszystkim w dzieciństwie, a zwłaszcza u osób z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku raków skóry⁴. Wykazano również, że u osób, które doznały powyżej 10 oparzeń słonecznych, zapadalność na BCC jest dwukrotnie wyższa. Wskazuje się, że do najważniejszych czynników ryzyka rozwoju nowych ognisk BCC należą: dodatni wywiad w kierunku tego nowotworu, wiek powyżej 60 lat oraz zawodowe narażenie na promieniowanie słoneczne, zwłaszcza przed 30 r.ż.⁴