Refleksje

Wakacje od cukrzycy

Dr hab. med. Agnieszka Szadkowska1

Dr n. med. Andrzej Gawrecki2

Dr n. med. Iwona Pietrzak1

1Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi

2Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu

Codzienne życie dziecka z cukrzycą wymaga od niego i jego rodziny prowadzenia skrupulatnej samokontroli, z wielokrotnymi w ciągu doby pomiarami glikemii, liczeniem ilości spożywanych węglowodanów, białek i tłuszczów, obliczeniami dawek insuliny. Kilka razy w ciągu dnia pacjenci i ich opiekunowie muszą podejmować decyzje terapeutyczne, a dzieci w wieku szkolnym często robią to samodzielnie. Z tego powodu edukacja zdrowotna jest integralnym elementem terapii dziecka z cukrzycą i jego najbliższych.

Wyniki leczenia zależą także od akceptacji choroby przez pacjenta. Dzieci wymagają wsparcia nie tylko ze strony swoich bliskich, zespołów terapeutycznych, ale też innych pacjentów, często bardziej doświadczonych, z dłuższym stażem choroby, którzy traktują chorobę jako element codziennego życia.

Wakacyjna tradycja

W czasie wakacji znaczna część dzieci z cukrzycą ma problem z wyjazdem na zwykłe obozy czy kolonie. Często organizatorzy nie chcą przyjąć takich dzieci bez rodziców czy opiekunów potrafiących się nimi zaopiekować. Zdarza się, że na obozy tematyczne: sportowe, taneczne, rodzic musi jechać razem z dzieckiem.

Mimo olbrzymiego postępu technologicznego ułatwiającego prowadzenie samokontroli cukrzycy ta bariera ciagle istnieje. Kolejny problem to lęk rodziców przed wysłaniem dzieci, zwłaszcza tych młodszych, na zwykłe kolonie, na których nie ma personelu z doświadczeniem diabetologicznym. Rozwiązaniem jest organizowanie kolonii zdrowotnych dla dzieci i młodzieży z cukrzycą, które stały się już, nie tylko w Polsce, wakacyjną tradycją. Główna idea „kolonii cukrzycowych” to nauka samodzielnego, codziennego radzenia sobie z chorobą.

Z tego powodu jednym z najważniejszych celów kolonii jest edukacja zdrowotna. Pacjenci są szkoleni praktycznie w zakresie samokontroli cukrzycy, poprzez samodzielne, ale pod nadzorem wyszkolonego personelu medycznego, codzienne wykonywanie procedur związanych z leczeniem. Młodsze dzieci uczone są samodzielności w podawaniu insuliny wstrzykiwaczami lub zakładaniu zestawów infuzyjnych do osobistych pomp insulinowych. Podczas kolonii, w gronie rówieśników, pod nieobecność rodziców można łatwiej przekonać dzieci do pierwszego samodzielnego wstrzyknięcia insuliny penem czy założenia wkłucia do pompy.

Rola kolonii zdrowotnych

W przypadku nastolatków w ciągu dwutygodniowego pobytu korygowane są popełniane przez nich błędy w zakresie samokontroli cukrzycy oraz kształtowane są zachowania prozdrowotne. Konieczne jest nauczanie pacjentów zdrowego stylu życia – m.in. w zakre...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Doświadczenie czyni mistrza

Podczas kolonii uczą się nie tylko pacjenci. Nowych doświadczeń nabiera zespół terapeutyczny sprawujący opiekę nad dziećmi. Obserwacja kilkudziesięciu pacjentów przez kilkanaście [...]

Trendy glikemii i telemetria

W 1962 roku zorganizowano po raz pierwszy w Polsce obóz harcerski dla dzieci z cukrzycą. Wówczas pojechał z dziećmi młody lekarz, [...]