Stosowanie szczepionki TdaP podczas ciąży

Society for Maternal-Fetal Medicine z udziałem Neila Silvermana, MD

Dr Silverman, associate, Center for Fetal Medicine and Women’s Ultrasound, Los Angeles, clinical professor, Department of Obstetrics and Gynecology w David Geffen School of Medicine, University of California, Los Angeles.

Stanowisko opracował Publications Committe of the Society for Maternal-Fetal Medicine z udziałem Neila Silvermana, MD i zatwierdził Executive Committee of the Society. Ani dr Silverman, ani żaden z członków Publications Committee (zobacz listę członków w 2014 r. na stronie www.smfm.org) nie zgłasza żadnego konfliktu interesów związanego z tym artykułem.

Ginekologia po Dyplomie 2014;16(3):47-50

Trzydziestodwuletnia pacjentka, z wywiadem położniczym 2 ciąż, 1 porodu w terminie i 1 żyjącego dziecka, zgłosiła się na pierwszą wizytę prenatalną w 7 tygodniu ciąży. Pacjentka jest pewna, że 8 lat wcześniej otrzymała po urazie przypominającą dawkę szczepionki przeciwtężcowej. Sądzi również, że po urodzeniu pierwszego dziecka 3 lata temu została zaszczepiona przeciwko krztuścowi. Nie jest pewna, czy ma obecnie zaszczepić się ponownie, ale chciałaby uzyskać informacje na temat dowodów przemawiających za stosowaniem szczepionki TdaP podczas ciąży.

Dlaczego krztusiec wywołuje szczególne obawy w kontekście ciąży?

Krztusiec, wywoływany przez pałeczkę krztuśca (Bordetella pertussis), zaczyna się zwykle od objawów przypominających przeziębienie, takich jak słaby kaszel lub gorączka. Po upływie 1-2 tygodni może wystąpić nasilony kaszel. W przeciwieństwie do przeziębienia krztusiec wiąże się typowo z napadowym kaszlem, który może utrzymywać się przez całe tygodnie. Rozpoznanie ustala się na podstawie oceny objawów podmiotowych, badania przedmiotowego, a ostatecznie również wymazu z nosogardła w celu wyizolowania pałeczek krztuśca.

W 2012 roku doniesiono o ponad 48 000 przypadków ksztuśca w Stanach Zjednoczonych, a na całym świecie każdego roku występuje 30-50 milionów zachorowań.

Potencjalne powikłania u niemowląt chorych na krztusiec obejmują bezdechy (67%), zapalenie płuc (23%), encefalopatię (0,4%) oraz zgony (1%), występujące wtórnie do opornego na leczenie nadciśnienia płucnego. Większość przypadków krztuśca opisywanych w Stanach Zjednoczonych, a zwłaszcza hospitalizacji i zgonów związanych z tym zakażeniem, występuje u niemowląt poniżej 3 miesiąca życia,1 a więc poniżej granicy wieku szczepień przeciwko krztuścowi zgodnie z obecnymi wytycznymi (pierwszą dawkę szczepionki podaje się od 2 miesiąca życia).

Ponieważ szczepienia przeciwko krztuścowi nie mogą być stosowane u niemowląt poniżej 2 miesiąca życia, opracowano inne strategie zapobiegania krztuścowi u tych dzieci. Identyfikacja zagrożonych noworodków zaczyna się od informowania kobiet w ciąży, że ich dzieci po urodzeniu będą zagrożone zachorowaniem na krztusiec, oraz przedyskutowania strategii zapobiegania temu zakażeniu, które może okazać się katastrofalne w skutkach.

Od 2004 roku w Stanach Zjednoczonych w ramach krajowego systemu nadzoru nad obowiązkowo zgłaszanymi chorobami (National Notifiable Diseases Surveillance System) corocznie zgłaszanych jest przeciętnie około 3000 przypadków krztuśca u niemowląt oraz ponad 19 zgonów z tego powodu, a istotne ogniska zachorowań zaobserwowano początkowo w stanach Kalifornia i Waszyngton.2

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Jakie opracowano strategie, aby chronić noworodki przed krztuścem?

Jedną ze strategii ochrony w tym okresie są szczepienia przeciwko krztuścowi u członków rodziny i innych osób opiekujących się noworodkami. Takie podejście wynika z badań, [...]

Dlaczego szczepienia przeciwko krztuścowi u ciężarnych są obecnie główną strategią ochrony przed zakażeniami noworodków? Czy szczepionka jest bezpieczna podczas ciąży?

Obawy o ograniczoną skuteczność strategii kokonu w odniesieniu do szczepień przeciwko krztuścowi spowodowały, że zaczęto rozważać szczepienie ciężarnych. Takie podejście umożliwia przechodzenie przeciwciał [...]

Jak i dlaczego zmieniły się zalecenia dotyczące szczepień przeciwko krztuścowi podczas ciąży?

Najnowsze zalecenia ACIP/CDC zostały ogłoszone w lutym 2013 roku.16 Opracowano je po uważnym rozważeniu nowszych danych na temat skuteczności i trwałości działania obecnej [...]

Czy powtarzanie dawek szczepionki TdaP jest bezpieczne?

Opublikowane dane dotyczące podawania dwóch dawek szczepionki TdaP oraz wielokrotnego podawania szczepionki zawierającej anatoksynę tężcową wskazują, że podanie drugiej dawki szczepionki [...]

Czy są jakieś szczególne sytuacje, które trzeba brać pod uwagę podczas stosowania szczepionki TdaP podczas ciąży?

1. Kobiety w ciąży, u których wskazane jest podanie przypominającej dawki szczepionki przeciwtężcowej. Jeżeli podczas ciąży rozważa się podanie przypominającej dawki szczepionki Td, [...]

Podsumowanie

1. Szczepionka TdaP jest bezpieczna i zalecana u wszystkich ciężarnych podczas każdej ciąży niezależnie od tego, kiedy poprzednio otrzymały dawkę tej szczepionki.