Za i przeciw

Redaktor działu: Laurie J. McKenzie, MD Director of Oncofertility Houston IVF, Houston Oncofertility Preservation and Education (H.O.P.E), Houston

Czy salpingektomia powinna być standardem, kiedy wykonuje się obustronne podwiązanie jajowodów?

Denise R. Nebgen, MD, PhD1
Kevin J. Doody, MD2

1Associate Professor, Department of Gynecologic Oncology and Reproductive Medicine, member of Clinical Cancer Genetics Program, University of Texas MD Anderson Cancer Center w Houston, Teksas

2Clinical Professor, University of Texas Southwestern Medical Center, Dallas, Director, Center for Assisted Reproduction, Bedford, Teksas

Dwoje ekspertów rozważa kliniczne zalety rutynowego wykonywania obustronnej salpingektomii w porównaniu z usuwaniem jajowodów u nosicielek mutacji genu BRCA.

Za

Tak. Mała chorobowość związana z tym zabiegiem oraz potencjalne istotne korzyści uzasadniają usunięcie jajowodów.

Denise R. Nebgen, MD, PhD

Rak jajnika jest śmiertelną chorobą; rocznie w Stanach Zjednoczonych rozpoznaje się w przybliżeniu 25 000 przypadków, a umiera z tego powodu 12 500 osób.1 Mimo ogromnych wysiłków podejmowanych na całym świecie nie ma skutecznych metod przesiewowego wykrywania tej choroby. Ryzyko raka jajnika w ciągu całego życia u kobiet w populacji ogólnej wynosi 1,5%, natomiast wśród kobiet z mutacją genu BRCA ryzyko wystąpienia tej choroby przed osiągnięciem wieku 70 lat wynosi 10%-46%.2

Ze względu na ryzyko zachorowania u wielu kobiet z mutacją genu BRCA w wieku około 40 lat wykonuje się zmniejszającą ryzyko operację obustronnego usunięcia jajników i jajowodów, co zmniejsza ryzyko wystąpienia raka jajnika o ≥80%,3,4 ale wywołuje wczesną menopauzę. Dokładana analiza histopatologiczna usuniętych tkanek wykazała, że utajone nowotwory złośliwe występowały w 4-17% przypadków, a większość z tych zmian znajdowała się w dystalnej części jajowodu lub w obrębie jego strzępek.5,6 W wielu badaniach u nosicielek mutacji genu BRCA wykazano występowanie sekwencji zdarzeń określanej mianem jajowodowego szlaku karcynogennego (tubal carcinogenic pathway), która prowadzi do rozwoju śródnabłonkowego raka surowiczego jajowodu i inwazyjnego raka jajnika.5 Jajowodowe pochodzenie raka jajnika związanego z mutacją genu BRCA oraz wyzwania spowodowane przedwczesną menopauzą po zmniejszającej ryzyko operacji obustronnego usunięcia jajników i jajowodów wywołały zainteresowanie wykonywaniem profilaktycznej obustronnej resekcji jajowodów (salpingektomii) (BS – bilateral salpingectomy) i opóźnianiem usuwania jajników u kobiet z mutacjami genu BRCA. Obecnie dostępnych jest niewiele danych klinicznych na temat skuteczności obustronnej salpingektomii, ale te zabiegi są wykonywane w praktyce, prowadzone są również badania kliniczne wśród kobiet z mutacją genu BRCA, w tym jedno w ośrodku autorki.

Salpingektomia w populacji ogólnej

Następne pytanie, jakie się pojawia, dotyczy tego, czy u kobiet w populacji ogólnej, które ukończyły już rozród, uzasadnione jest rutynowe usuwanie jajowodów podczas zabiegów chirurgicznych. Wiemy, że obustronne podwiązanie jajowodów (BTL – bilate...

Ostatnio opublikowano wyniki retrospektywnego badania obejmującego 43 931 kobiet w kanadyjskiej prowincji Kolumbia Brytyjska, w którym porównano obustronną resekcję jajowodów z ich podwiązaniem.7 Celem badania była ocena rozpowszechnienia oraz oko...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Salpingektomia w populacji ogólnej

Następne pytanie, jakie się pojawia, dotyczy tego, czy u kobiet w populacji ogólnej, które ukończyły już rozród, uzasadnione jest rutynowe usuwanie [...]

Ryzyko w okresie poporodowym

Obawy dotyczące zwiększonego ryzyka powikłań, które mogą wystąpić w okresie poporodowym, a które miałyby być następstwem obustronnej salpingektomii i związanego z [...]

Podsumowanie

Aby ustalić, czy sporadyczny rak jajnika również wywodzi się z dystalnej części jajowodu, potrzeba więcej danych. Uzyskanie informacji na temat skuteczności [...]

Przeciw

Kevin J. Doody, MD

Częstość niepowodzeń zabiegów sterylizacyjnych i zmniejszenie ryzyka raka jajnika

Częstość niepowodzeń zabiegów sterylizacyjnych wykonywanych technikami przerwania ciągłości jajowodów została dobrze zbadana. Na podstawie wyników niedawnego dużego przeglądu systematycznego stwierdzono, że [...]

Aktualne dane versus teoretyczne korzyści

Kierowanie się nieudowodnionymi, ale teoretycznymi korzyściami u pacjentek, u których duże ryzyko rozwoju raka jajnika jest znane, może mieć sens (chociaż [...]

Podsumowanie

Najlepszym argumentem przeciwko rutynowej salpingektomii jako metodzie sterylizacji nie jest brak jej odwracalności. Medycyna ma długą historię dowodzącą, że droga do [...]