Temat numeru

Ciąża jako papierek lakmusowy dla choroby układu krążenia

Christina Duzyj Buniak, MD, MPH1
Judette Louis, MD, MPH2

1Assistant Professor, Division of Maternal-Fetal Medicine, Department of Obstetrics and Gynecology, Rutgers Robert Wood Johnson School of Medicine, New Brunswick, New Jersey

2Assistant Professor, Division of Maternal Fetal Medicine, Department of Obstetrics and Gynecology, Morsani College of Medicine and Department of Community and Family Health, College of Public Health, University of South Florida, Tampa

Reakcja organizmu kobiety na ciążę może być wskaźnikiem predykcyjnym późniejszego stanu zdrowia układu krążenia pacjentki.

Nie jest żadną nowością, że choroby układu krążenia (CVD – cardiovascular disease) są najczęstszą przyczyną umieralności kobiet, odpowiadającą za 22,9% wszystkich zgonów.1 Mimo to tylko jedna na pięć kobiet uważa, że choroba serca stanowi dla nich największe zagrożenie – i to mimo wyżej wspomnianych danych dotyczących umieralności oraz kampanii uświadamiającej (Go Red for Women) prowadzonej już od 12 lat przez American Heart Association (AHA).2 Coraz bardziej godne uwagi stają się natomiast liczne dane z piśmiennictwa wskazujące, że reakcja organizmu kobiety na ciążę pozwala przewidywać późniejszy stan zdrowia jej układu krążenia.3-6

Uprzednio opracowane skale i algorytmy oceny ryzyka CVD mogą niedoszacowywać ryzyka u kobiet w wieku rozrodczym, ponieważ kładzie się w nich nacisk na otyłość i zespół metaboliczny, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę oraz wywiad rodzinny.7 W 2011 roku w uaktualnionych wytycznych dotyczących zapobiegania CVD u kobiet (Effectiveness-Based Guidelines for the Prevention of Cardiovascular Disease in Women) AHA zaleciło, aby podczas oceny ryzyka u kobiet uwzględniać również ich wywiad położniczy.8

W 2014 roku AHA zrobiło jeszcze krok dalej i opublikowało wytyczne dotyczące zapobiegania udarowi mózgu u kobiet (Guidelines for Prevention of Stroke in Women), w których w profilu ryzyka CVD uwzględniono stan przedrzucawkowy i nadciśnienie indukowane ciążą w wywiadzie.9 Po raz pierwszy zachęcono niepołożników, aby pytali kobiety o ich wywiad położniczy i brali pod uwagę dostępne dowody dotyczące długoterminowych implikacji powikłań ciąży.

Nowe dane

Położnicy dobrze znają zasady poradnictwa dotyczącego powikłań ciąży, takich jak stan przedrzucawkowy, cukrzyca indukowana ciążą, martwy poród i poród przedwczesny, które mogą nawracać lub sprzyjać występowaniu innych poważnych powikłań położniczych podczas późniejszych ciąż.10-13 Mniej natomiast wiemy o tym, co te niepomyślne wyniki ciąży mogą oznaczać dla przyszłego zdrowia matki. Coraz więcej danych wskazuje jednak na wyraźny związek między niepomyślnymi wynikami ciąży a przyszłym występowaniem CVD u matek (tab. 1). W badaniach epidemiologicznych przeprowadzonych w Danii wykazano, że u kobiet, u których wystąpił ciężki stan przedrzucawkowy, ryzyko wystąpienia przewlekłego nadciśnienia w ciągu przeciętnie 14 lat obserwacji po ciąży ze stanem przedrzucawkowym było zwiększone 7,58 razy (95% przedział ufności [CI] 7,05-8,14) w porównaniu z kobietami, u których ciąża była niepowikłana.14

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Mechanizm biologiczny

Naukowe podłoże tych zależności ma prawdopodobnie wieloczynnikowy charakter związany z problemami dotyczącymi wczesnej fazy implantacji zarodka i rozwoju ciąży na poziomie [...]

Implikacje dla praktyki klinicznej

Możliwe są interwencje, które mogą ułatwiać zapobieganie lub opóźnienie wystąpienia CVD u kobiet z grupy ryzyka. American College of Obstetricians and [...]

Poradnictwo

Poradnictwo u kobiet, u których wystąpiły powikłania związane z ciążą, takie jak stan przedrzucawkowy, cukrzyca ciążowa, martwy poród lub poród przedwczesny, [...]

Podsumowanie

Aby można było zapewnić jak najlepszą opiekę kobietom z grupy ryzyka z powodu obciążającego wywiadu położniczego, potrzebne jest wypełnienie luk w [...]