W anestezji położniczej pacjentki narażone są na ryzyko wystąpienia powikłań okołooperacyjnych i zdarzeń niepożądanych. Codziennością anestezjologii są nagłe sytuacje krytyczne oraz konieczność podejmowania decyzji pod presją czasu w razie ich zaistnienia. W przypadku wystąpienia powikłań operacyjnych niezbędna jest skuteczna strategia działania. Pierwszy jej element stanowi odpowiednie przygotowanie anestezjologa (symulacja powikłań, algorytmy). Kolejny etap, dotyczący już konkretnego zdarzenia, obejmuje: zdefiniowanie aktualnego problemu, diagnostykę różnicową i wdrożenie jak najszybciej skutecznego leczenia. Sytuacje, w których dochodzi do zagrożenia życia kobiety w ciąży, zdarzają się na szczęście rzadko, ale związane są z bardzo dużym stresem i napięciem emocjonalnym personelu biorącego bezpośredni udział w leczeniu ciężarnej w stanie bezpośredniego zagrożenia życia. W przypadku ich zaistnienia od anestezjologa pracującego na oddziale położniczym wymagana jest natychmiastowa i przemyślana reakcja, żeby jak najszybciej wyprowadzić pacjentkę ze stanu zagrożenia życia.

W niniejszym artykule omówiono problemy trudnych dróg oddechowych u ciężarnych i aspiracji treści żołądkowej w przypadku znieczulenia ogólnego. Zwrócono szczególną uwagę na powikłania w czasie znieczulenia okołokręgowego, takie jak wysokie znieczulenie podpajęczynówkowe lub zatrucie lekami miejscowo znieczulającymi. Uwzględniono najczęstszą sytuację kryzysową w pracy anestezjologa na oddziale położniczym, jaką jest masywny krwotok położniczy.

Zmiany fizjologiczne w ciąży

Podczas ciąży w organizmie kobiety zachodzi szereg adaptacyjnych zmian fizjologicznych i anatomicznych. Lekarz sprawujący opiekę nad ciężarną musi rozumieć te zmiany, gdyż jest to warunkiem wykonania bezpiecznej analgezji i anestezji oraz prawidłowej jego reakcji w sytuacji krytycznej.

W czasie ciąży zwiększa się objętość osocza, co wpływa zarówno na morfologię krwi obwodowej, jak i pracę serca. Równoczesny przyrost elementów morfotycznych, w tym liczby erytrocytów, jest nieproporcjonalny względem nowego wymiaru plazmy, co przyc...

W wyniku zmian hormonalnych – wzrostu stężenia progesteronu, estrogenu, prostaglandyn – następuje rozszerzenie naczyń obwodowych z równoczesnym zmniejszeniem systemowego oporu naczyniowego. Wazodylatacja widoczna jest choćby w nerkach – wskutek zw...