W ostatnim okresie wzrasta liczba histeroskopii wykonywanych zarówno w szpitalach, jak i w placówkach ambulatoryjnych. Wynika to z kilku czynników:

• rosnącego wśród ginekologów przekonania, że jest to najlepszy sposób weryfikacji podejrzanych onkologicznie obrazów ultrasonograficznych
• coraz powszechniejszej opinii, że histeroskopia wykonana cienkim histeroskopem (a zwłaszcza zabieg diagnostyczny) nie wymaga w większości przypadków obecności anestezjologa
• korzystnej wyceny procedury dokonanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, co nie jest bez znaczenia.

Wraz z rosnącą liczbą wykonywanych zabiegów ujawniają się powikłania o różnej wadze klinicznej, co rodzi potrzebę doskonalenia się w ich diagnostyce i leczeniu.

1

W trakcie rutynowej kontroli ginekologicznej u pacjentki, lat 44, która dwukrotnie rodziła siłami natury, w badaniu ultrasonograficznym (USG) uwidoczniono polip endometrialny o wymiarach 7 × 6 × 4 mm. Pacjentkę zakwalifikowano do histeroskopii w celu usunięcia i mikroskopowej weryfikacji zmiany. Podczas histeroskopii wykonywanej ambulatoryjnie, przy wprowadzaniu histeroskopu o małej średnicy, pacjentka odczuła nagły ból i zażądała przerwania zabiegu. Wizualizacja początkowo była bardzo dobra, ale przy przechodzeniu przez ujście wewnętrzne obraz zrobił się czerwony, a jednocześnie kobieta gwałtownie się poruszyła.

Jakie jest właściwe postępowanie diagnostyczno-terapeutyczne w przypadku tej pacjentki?

1. Rozpoznajemy podniesiony próg bólowy u chorej i odstępujemy od zabiegu, a jednocześnie umawiamy histeroskopię w znieczuleniu dożylnym w kolejnym terminie
2. Rozpoznajemy podniesiony próg bólowy u chorej i znieczulamy szyjkę macicy 1% roztworem lignokainy podanym przyszyjkowo na godzinie 9 i 3, po czym kontynuujemy zabieg
3. Podejrzewamy perforację macicy i kierujemy chorą do szpitala w celu wykonania laparoskopii i oceny oraz ewentualnego zszycia uszkodzonej ściany
4. Podejrzewamy perforację macicy i obserwujemy chorą, oceniając intensywność i charakter krwawienia oraz stan ogólny pacjentki. Jeśli w ciągu 30 min od zdarzenia krwawienie ulega zahamowaniu, a w badaniu USG nie ma krwi w zachyłku Douglasa, to podejmujemy kolejną próbę wykonania zabiegu, ewentualnie w znieczuleniu miejscowym
5. Podejrzewamy perforację macicy i obserwujemy chorą, oceniając intensywność i charakter krwawienia oraz stan ogólny pacjentki. Jeśli w ciągu 30 min od zdarzenia krwawienie ulega zahamowaniu, a w badaniu USG nie ma krwi w zachyłku Douglasa, to wypisujemy chorą do domu i umawiamy termin kolejnej próby w znieczuleniu dożylnym