prof. dr hab. n. med. Włodzimierz Baranowski

Szanowni Państwo!

Tematem przewodnim niniejszego wydania „Ginekologii po Dyplomie” jest powszechny, ale dotychczas nierozwiązany, problem zrostów pooperacyjnych, ważny z punktu widzenia nie tylko operatora, lecz także lekarza monitorującego przebieg pooperacyjny, jak również opiekującego się pacjentką w następnych latach jej życia. Autorki tego kompleksowego opracowania przedstawiają zarówno patomechanizm oraz czynniki ryzyka powstawania zrostów pooperacyjnych, jak i metody redukcji tego ryzyka (odpowiednie techniki operacyjne, wspomaganie farmakologiczne, środki i preparaty barierowe). Szczególnej uwadze PT czytelników polecam fragment dotyczący specyficznej grupy pacjentek – kobiet leczonych z powodu endometriozy i pacjentek z nowotworami ginekologicznymi.

Zachęcam również do zapoznania się z najbardziej aktualnymi rekomendacjami dotyczącymi ginekologicznych aspektów opieki nad kobietami z zespołem Turnera. W obszernym opracowaniu przedstawiono metody diagnostyki prenatalnej zespołu Turnera, możliwości i sposoby terapii hormonalnej (monoterapia estrogenowa, skojarzone leczenie preparatami estrogenowo-progestagennymi) u pacjentek z zespołem Turnera, a także problemy dotyczące płodności i prowadzenia ciąży w tej specyficznej grupie pacjentek. W praktyce klinicznej to bardzo przydatna publikacja, chociaż dotyczy nielicznej grupy chorych (1 przypadek na 2000 urodzeń).

Miomektomia histeroskopowa wciąż pozostaje, mimo postępów technologicznych, jednym z trudniejszych zabiegów z zakresu ginekologii minimalnie inwazyjnej, a jednocześnie jest metodą powszechnie stosowaną. W związku z powyższym zachęcam do zapoznania się z obszernym, ale bardzo konkretnym artykułem na temat wskazań i odpowiedniej klasyfikacji pacjentek do zabiegu miomektomii histeroskopowej. Autorzy przedstawiają krytyczny przegląd technik usuwania mięśniaków w zależności od ich typu (klasyfikacja FIGO), a także omawiają ograniczenia technik histeroskopowych. Bardzo ciekawe opracowanie, zwłaszcza w zestawieniu z wykładami światowych ekspertów w zakresie tych technik, których mieliśmy okazję wysłuchać w trakcie III Kongresu Polskiego Towarzystwa Histeroskopii (Warszawa, 23-24 kwietnia 2026 roku).

Głównie położników z pewnością zainteresuje artykuł na temat szczepień ochronnych u kobiet w ciąży. Publikacja autorstwa pediatry, specjalistki chorób zakaźnych zawiera bardzo praktyczne wskazówki obejmujące kluczowe zagadnienia związane z bezpieczeństwem i skutecznością szczepień w czasie ciąży, a także najbardziej aktualne rekomendacje dotyczące szczepień zalecanych rutynowo, dopuszczalnych i przeciwwskazanych u ciężarnych. Sądzę, że to opracowanie może być bardzo przydatne w codziennej praktyce położniczej.

Coraz częściej rozpoznawaną patologią macicy jest adenomioza, dlatego zachęcam do zapoznania się z opracowaniem skupiającym się na diagnostyce obrazowej tego schorzenia (ultrasonograficzne cechy adenomiozy, próby klasyfikacji adenomiozy na podstawie obrazowania metodą rezonansu magnetycznego), a wszystko to omówione na tle zwięźle przedstawionej etiopatogenezy i objawów klinicznych adenomiozy – warte uważnego przeczytania.

W codziennej praktyce ambulatoryjnej relatywnie często spotykamy się z pacjentkami po leczeniu onkologicznym z nasilonymi objawami zespołu urogenitalnego menopauzy, który w piśmiennictwie anglojęzycznym określany jest jako genitourinary syndrome of menopause (GSM). Leczenie tego zespołu u pacjentek po leczeniu hormonozależnych nowotworów narządu płciowego (w tym raka piersi) w dalszym ciągu budzi wiele wątpliwości zarówno wśród pacjentek, jak i lekarzy prowadzących. Poświęcone temu zagadnieniu opracowanie zawiera wyczerpujące dane na temat terapii opartej na estrogenach jako skutecznej i bezpiecznej metody poprawy jakości życia pacjentek onkologicznych z zespołem urogenitalnym menopauzy.

Pozostałe artykuły zawarte w bieżącym wydaniu „Ginekologii po Dyplomie” są również godne uwagi, a więc zachęcam Państwa do lektury.