Inne

Czy wykonywać nakłucie lędźwiowe w izolowanym obwodowym porażeniu nerwu twarzowego?

Magdalena Restel, Przemysław Richter

I Klinika Neurologiczna, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa

Adres do korespondencji: lek. Magdalena Restel I Klinika Neurologiczna Instytut Psychiatrii i Neurologii ul. Sobieskiego 9, 02-957 Warszawa

Neurologia po Dyplomie 2014; 9 (2): 43-49

Wprowadzenie

Obwodowe porażenie nerwu twarzowego jest jednym z częstszych objawów neurologicznych, który może przebiegać łagodnie lub (rzadziej) świadczyć o poważnej chorobie wymagającej poszerzenia diagnostyki i wdrożenia długoterminowego lub inwazyjnego leczenia. Decyzja o przeprowadzeniu dodatkowych badań jest łatwiejsza, jeśli obwodowemu porażeniu nerwu twarzowego towarzyszą inne objawy neurologiczne lub wywiad sugeruje określoną etiologię objawu, np. infekcyjną. Nakłucie lędźwiowe z pobraniem płynu mózgowo-rdzeniowego pozostaje jednym z ważniejszych badań dodatkowych w neurologii pozwalającym diagnozować i różnicować wiele chorób układu nerwowego, jednak jego rola w izolowanym obwodowym porażeniu nerwu twarzowego wydaje się dyskusyjna.

Przyczyny obwodowego porażenia nerwu twarzowego

Częstość występowania obwodowego porażenia nerwu twarzowego wynosi 20-53 przypadki na 100 000 na rok.1,2 Porażenie Bella odpowiada za 60-75% wszystkich przypadków obwodowego porażenia nerwu VII.2,3 W obszarach endemicznego występowania Borrelia burgdorferi bardzo częstą przyczyną pojawienia się tego objawu jest borelioza, która odpowiada za 2 do nawet 25% przypadków.4,5 Jednostronne obwodowe porażenie nerwu twarzowego może być również wtórne do innych chorób.6,7 Wtórne przyczyny są znacznie rzadszym powodem obwodowego porażenia nerwu VII niż porażenie Bella (25 vs 75%),6 ze względu jednak na brak markerów pozwalających potwierdzić porażenie Bella, pozostaje ono rozpoznaniem z wykluczenia. Natomiast ze względu na odmienne metody terapii i różne rokowanie, warto w diagnostyce różnicowej uwzględnić inne rzadsze przyczyny. Wśród nich wymienić należy: przyczyny metaboliczne (np. cukrzyca), nadciśnienie tętnicze, udary pnia mózgu (niedokrwienne i krwotoczne), zakażenia (np. Herpes simplex, varicella zoster [VZV], zespół Ramseya-Hunta), guzy czy urazy,8 a także choroby autoimmunologiczne (np. zespół Guillaina-Barrégo, Millera-Fishera, toczeń rumieniowaty układowy, miastenia),9 które jednak częściej przebiegają z obustronnym porażeniem nerwu twarzowego.

Porażenie Bella

Porażenie Bella jest najczęstszą postacią obwodowego porażenia nerwu twarzowego. Jego szczegółową charakterystykę można znaleźć w innych opracowaniach.10 Jest chorobą o nieznanej etiologii, klinicznie charakteryzującą się jedno- lub obustronnym (z...

Borelioza

Jedno- lub obustronne obwodowe porażenie nerwu twarzowego może wystąpić u ponad 11% chorych z boreliozą.17 Jednak rzadko jest to jedyny objaw choroby, najczęściej bowiem dominują objawy skórne (rumień wędrujący) oraz ogólnoustrojowe (np. zapalenie...

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Odchylenia w badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego w porażeniu nerwu VII o różnej etiologii

W przebiegu niektórych z powyższych chorób stwierdza się mniej lub bardziej charakterystyczne odchylenia w badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR).

Znaczenie nakłucia lędźwiowego w diagnostyce różnicowej

Jak wynika z powyższego zestawienia, choroby neurologiczne są względnie rzadkimi przyczynami obwodowego porażenia nerwu twarzowego, dlatego z klinicznego punktu widzenia diagnostyka [...]

Wytyczne postępowania w idiopatycznym porażeniu nerwu VII

Wytyczne towarzystw neurologicznych (American Academy of Neurology)15 i laryngologicznych (American Academy of Otolaryngology – Head and Neck Surgery)16 podkreślają, że w [...]

Podsumowanie

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego jest ważnym narzędziem diagnostycznym w różnicowaniu wielu chorób ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, jednak jego rola w diagnostyce [...]