Temat numeru
Postępy w leczeniu udaru niedokrwiennego mózgu
Wytyczne ekspertów AHA/ASA 2024 dotyczące pierwotnej profilaktyki udaru mózgu
prof. dr hab. n. med. Anetta Lasek-Bal
- W niniejszym artykule zaprezentowano wytyczne ekspertów American Heart Association (AHA)/American Stroke Association (ASA) z 2024 r. dotyczące pierwotnej profilaktyki udaru mózgu ze szczególnym podkreśleniem praktycznych zagadnień i zaleceń, które uległy największym zmianom w ostatnich latach i kształtują obecne postawy prozdrowotne na bazie wiedzy o modyfikowalnych czynnikach ryzyka choroby sercowo-naczyniowej oraz możliwościach przeciwdziałania im (Bushnell C, Kernan WN, Sharrief AZ, et al. 2024 Guideline for the Primary Prevention of Stroke: A Guideline From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke 2024;55(12):e344-424). Omówiono wybrane biologiczne, społeczne i genetyczne czynniki ryzyka udaru mózgu oraz zalecenia dotyczące zarządzania nimi
W 2024 r. eksperci AHA/ASA zaktualizowali zalecenia dotyczące pierwotnej profilaktyki udaru mózgu. Obecna wersja dokumentu zawiera wytyczne sformułowane na podstawie licznych badań z randomizacją i obserwacyjnych, a także metaanalizy z ostatniej dekady. Została ona stworzona w celu poprawy jakości profilaktyki i zarządzania tzw. zdrowiem sercowo-naczyniowym w populacji nieobciążonej udarem mózgu.
Badacze zidentyfikowali 8 czynników kluczowych dla ryzyka udaru mózgu (life’s essential 8) związanych ze stylem życia do indywidualnej modyfikacji w celu zmniejszenia ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, w tym udaru mózgu. Na liście znalazły się następujące elementy:
- zdrowa dieta
- aktywność fizyczna
- właściwa masa ciała
- odpowiednia długość i jakość snu
- unikanie palenia papierosów
- właściwe stężenie lipidów
- właściwe stężenie glukozy we krwi
- prawidłowe wartości ciśnienia tętniczego (BP – blood pressure).
Wytyczne dotyczące diety
Dorosłym nieobciążonym incydentami naczyniowo-mózgowymi z wysokim lub średnim ryzykiem naczyniowym zalecana jest dieta śródziemnomorska.
U osób w wieku ≥60 lat z niekontrolowanym BP (ciśnienie skurczowe [SBP – systolic blood pressure] ≥140 mmHg mimo terapii hipotensyjnej lub ≥160 mmHg bez terapii) zalecana jest substytucja chlorku sodu mieszaniną o składzie 75% chlorku sodu + 25% chlorku potasu w celu zmniejszenia ryzyka udaru mózgu.
U dorosłych nieobciążonych zdarzeniami naczyniowo-mózgowymi nie wykazano korzyści ze stosowania długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w zapobieganiu udarowi mózgu, podobnie jak suplementacja kwasem foliowym, witaminami z grupy B (B12, B6), C, E oraz preparatami wielowitaminowymi, selenem, przeciwutleniaczami, wapniem i wapniem z witaminą D także nie zmniejsza jego ryzyka.
