Komunikacja odgrywa istotną rolę w każdej dziedzinie ży-
cia – jej znaczenie jest kluczowe również w medycynie. Stanowi bowiem podstawę efektywnej opieki nad pacjentem. Naj­ogólniej ujmując, komunikacja jest procesem wymiany nie tylko informacji, lecz także myśli i uczuć między lekarzem a pacjentem. Umożliwia wzajemne zrozumienie, buduje zaufanie, a także pomaga w skutecznym planowaniu i realizacji procesów diagnostyczno-terapeutycznych. Skuteczna komunikacja wpływa więc na polepszenie wyników leczenia, zwiększa satysfakcję pacjentów, a ponadto minimalizuje ryzyko wystąpienia błędów. Odpowiednie porozumiewanie się z pacjentem jest więc jedną z kluczowych umiejętności w pracy lekarzy.

Zgodnie z definicją komunikacja jest procesem, w którym jednostki przekazują i odbierają informacje, dążąc do wspólnego zrozumienia. W kontekście medycznym oznacza to nie tylko przekazywanie danych dotyczących stanu zdrowia pacjenta, lecz także uwzględnienie jego emocji, obaw i oczekiwań. W tym miejscu warto przytoczyć pojęcie komunikacji medycznej. Najbardziej aktualna definicja została zaprezentowana w Rekomendacjach Polskiego Towarzystwa Komu­nikacji Medycznej dotyczących kształcenia kompetencji komunikacyjnych na kierunkach lekarskim i lekarsko-dentystycznym. Zgodnie z tym dokumentem jest to: „proces porozumiewania się między pracownikami ochrony zdrowia (lekarzami, pielęgniarkami, położnymi i in.) i pacjentami (oraz ich bliskimi), a także porozumiewanie się pracowników ochrony zdrowia między sobą (w zespołach medycznych), zachodzące w ramach stosunku opieki zdrowotnej, tj. postępowania leczniczego lub profilaktycznego”.

Efektywna komunikacja medyczna wymaga od lekarzy nie tylko wiedzy merytorycznej, lecz także umiejętności interpersonalnych, takich jak empatia, aktywne słuchanie oraz zdolność do jasnego i zrozumiałego przekazywania informacji. Jest to istotne we współczesnej rzeczywistości, w której dominują nowe technologie oraz środki szybkiego przekazu informacji i komunikacji. Kluczowe jest jednak zrozumienie, że komunikacja, zwłaszcza medyczna, jest działaniem ukierunkowanym na dobro pacjenta.

W praktyce medycznej, szczególnie w okulistyce, umiejętne łączenie komunikacji werbalnej i niewerbalnej jest kluczowe dla osiągnięcia sukcesu terapeutycznego. Lekarz, który będzie potrafił skutecznie komunikować się z pacjentem, będzie w stanie lepiej zrozumieć jego potrzeby, obawy oraz oczekiwania. To z kolei wpłynie na lepszą współpracę na linii lekarz–pacjent, a także zwiększy satysfakcję pacjenta.