Diagnostyka

Problemy diagnostyczne i kliniczne w rzadko występujących nowotworach piersi imitujących raka

Prof. dr hab. med. Anna Nasierowska-Guttmejer1

1Zakład Patomorfologii CSK MSW w Warszawie

Dr n. med. Monika Nagadowska2

2Klinika Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej, Centrum Onkologii – Instytut w Warszawie

Dr n. med. Elwira Bakuła-Zalewska3

3Zakład Patologii i Diagnostyki Laboratoryjnej, Centrum Onkologii – Instytut w Warszawie

Adres do korespondencji: Prof. dr hab. med. Anna Nasierowska-Guttmejer, Zakład Patomorfologii CSK MSW w Warszawie, ul. Wołoska 137, 02-507 Warszawa, tel. 22 508 12 30, e-mail: anna.nasierowska@cskmswia.pl

Skrining mammograficzny oraz oportunistyczny kobiet nieobjętych populacyjnymi badaniami przesiewowymi kieruje chore z podejrzeniem raka piersi do pogłębionej diagnostyki patomorfologicznej. Niniejszy algorytm postępowania prowadzi do zwiększenia wykrywalności raka wczesnego, ale również dostarcza patomorfologom do rozpoznania trudnych i niejednoznacznych w obrazie mikroskopowym zmian, niekiedy imitujących nowotwór złośliwy. Nie w pełni diagnostyczny materiał biopsyjny, jak biopsja aspiracyjna cienkoigłowa lub gruboigłowa, mogą być uzupełnione chirurgicznymi technikami oszczędzającymi (BCT). Decyzję o wyborze metody leczenia, w tym radykalnej operacji usunięcia gruczołu piersiowego wraz z węzłami chłonnymi, powinien podejmować zespół diagnostyczno-leczniczy w wyspecjalizowanych ośrodkach klinicznych.

Raka piersi według danych Krajowego Rejestru Nowotworów rozpoznano w 2012 roku w Polsce u 16 850 kobiet, z czego 75 proc. przypadków wystąpiło u kobiet powyżej 50. r.ż. Rak piersi był pierwszą przyczyną zachorowania na nowotwory złośliwe u kobiet, stanowiąc 23 proc. rozpoznanych przypadków. Był on drugą przyczyną zgonów na nowotwory złośliwe, po raku płuca, które wystąpiły u 5600 kobiet (13 proc. przypadków).[1] Ponieważ nie są znane metody zapobiegające zachorowaniu na raka piersi, zorganizowane populacyjne programy badań przesiewowych są jedyną drogą prowadzącą do poprawy rokowania i przeżycia chorych na ten nowotwór. Testem przesiewowym jest mammografia (tak zwany skrining mammograficzny). Na etapie diagnostyki pogłębionej ostateczne rozpoznanie ustala lekarz patomorfolog w oparciu o biopsję aspiracyjną cienkoigłową (BAC) lub biopsję gruboigłową lub mammotomiczną.[2] Badania obrazowe ukierunkowane na wykrycie wczesnych postaci raka pozwalają zidentyfikować u części kobiet również inne zmiany w gruczole piersiowym, typu łagodnych lub nowotworopodobnych.[3] Badania te powodują również, iż patomorfolog częściej może spotkać w diagnostyce rzadkie przypadki guzków piersi, które mają trudny do interpretacji obraz mikroskopowy. Należy podkreślić, iż niektóre z nich mogą wręcz imitować naciek raka. Im więcej wykrywanych jest zmian patologicznych w gruczole piersiowym, tym więcej pułapek diagnostycznych czeka na patomorfologa. Dlatego więc tak bardzo ważna jest współpraca między radiologiem, patomorfologiem i onkologiem na etapie diagnostyki pogłębionej w ramach prowadzonych populacyjnych badań przesiewowych. Istotne jest również, aby decyzje, zwłaszcza o radykalnym leczeniu, podejmował zespół diagnostyczno-leczniczy z patomorfologiem i onkologiem. Powoływanie w referencyjnych ośrodkach onkologicznych breast unitów pozwala na prowadzenie terapii trafnej i bezpiecznej dla pacjentek.

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Trudności na etapie pogłębionej diagnostyki guzków piersi

Z punktu widzenia lekarza patomorfologa ustalającego rozpoznanie nowotworu piersi ważny jest rodzaj i jakość badanego materiału. W ubiegłym wieku dominującymi metodami [...]

Komentarz patomorfologa

Oba przedstawione przypadki, guz ziarnistokomórkowy (granular cell tumor) i myofibroblastoma, imitowały raka piersi we wstępnej diagnostyce patomorfologicznej, pierwszy z nich w [...]

Komentarz onkologa

Upowszechnienie badań obrazowych piersi – zarówno badań przesiewowych w organizowanym skriningu mammograficznym dla kobiet w wieku 50-69 lat, jak i tzw. [...]

Podsumowanie

Etap mikroskopowej diagnostyki pogłębionej w trudnych do oceny lub rzadko występujących zmianach nowotworowych gruczołu piersiowego może zakończyć się brakiem jednoznacznego rozpoznania [...]