Współczesne terapie onkologiczne mogą zwiększać ryzyko chorób serca. Ich znaczenie wzrasta wraz z obserwowanym przedłużeniem przeżycia chorych leczonych z powodu nowotworu. Onkolog staje przed wyborem kontynuacji terapii onkologicznej ratującej życie lub jej odstawienia, by zapobiec powikłaniom ze strony serca. Ryzyko tych powikłań zmniejszają okresowa ocena kardiologiczna i podjęte w odpowiednim momencie leczenie profilaktyczne.

Najczęstszym powikłaniem kardiologicznym terapii onkologicznej jest uszkodzenie lewej komory serca po leczeniu antracyklinami. W celu uniknięcia tego przeprowadza się okresową ocenę echokardiograficzną w trakcie leczenia. Takie podejście jest stosowane również w przypadku kardiotoksycznych inhibitorów ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu typu 2 (HER2 – human epidermal growth factor type 2). Innym częstym problemem w praktyce klinicznej są dolegliwość dławicowe związane z terapią 5-fluorouracylem (5-FU), które mogą skutkować zbędną diagnostyką choroby wieńcowej.

Kardiotoksyczność leków przeciwnowotworowych

Stosowanie wielu leków przeciwnowotworowych indukuje choroby układu krążenia, z których najważniejszą i najczęściej spotykaną jest niewydolność serca (HF – heart failure). Możemy ją podzielić na:

• objawową:
  • bardzo ciężka, wymagająca leków inotropowych, mechanicznego wspomagania krążenia lub rozważenia przeszczepienia serca
  • wymagająca hospitalizacji
  • umiarkowana potrzeba intensyfikacji leczenia diuretycznego i innego postępostępowania w trybie ambulatoryjnym
• bezobjawową (uszkodzenie mięśnia sercowego), która może mieć postać:
  • łagodną – niewielkie objawy HF, bez potrzeby intensyfikacji leczenia
  • ciężką – nowe zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF – left ventricular ejection fraction) do <40%
  • umiarkowaną – nowe zmniejszenie LVEF o ≥10 punktów procentowych do 40-49%
  • łagodną – obniżenie LVEF ≥50% lub nowy wzrost stężenia biomarkerów sercowych.

Powikłania kardiologiczne antracyklin

Antracykliny są podstawowym składnikiem wielu protokołów chemioterapii ([CTH – chemotherapy] rak piersi, chłoniaki). Ich najgroźniejszym działaniem niepożądanym jest nieodwracalne uszkodzenie lewej komory (typ 1 kardiotoksyczności). W trakcie lecz...