Nowości w praktyce

Rola żywienia we wczesnym okresie życia

lek. Bartłomiej Mateusz Zalewski

Klinika Pediatrii, Warszawski Uniwersytet Medyczny

Adres do korespondencji: lek. Bartłomiej Zalewski, Klinika Pediatrii, Warszawski Uniwersytet Medyczny, ul. Żwirki i Wigury 63A, 02-091 Warszawa; e-mail: bartlomiej.zalewski@wum.edu.pl

W artykule omówiono aktualne (2018 rok) stanowisko Amerykańskiej Akademii Pediatrii (AAP – American Academy of Pediatrics) dotyczące znaczenia żywienia matki w okresie prenatalnym oraz dziecka w pierwszych latach życia (pierwsze 1000 dni) dla długoterminowych konsekwencji zdrowotnych.1

Wpływ żywienia na prawidłowy rozwój psychofizyczny dziecka

Rozwój kluczowych dla człowieka organów (w tym przede wszystkim mózgu) przebiega w wyniku złożonych, postępujących po sobie procesów fizjologicznych. Tak zwany krytyczny okres rozwoju dotyczy okresu prenatalnego oraz pierwszych lat życia dziecka, czyli pierwszych 1000 dni. Stanowi on newralgiczny czas, jeśli chodzi zarówno o ogromne możliwości rozwojowe, jak i o wrażliwość na niedobory żywieniowe. Wpływ czynników środowiskowych (w tym żywieniowych) może powodować trwałe zmiany metabolizmu, zwiększając ryzyko chorób cywilizacyjnych w ciągu życia. Koncepcja ta jest opisywana w piśmiennictwie jako programowanie żywieniowe.

Eksperci AAP skupiają się w swoim dokumencie na aspektach żywieniowych w kontekście prawidłowego rozwoju neuropsychologicznego, zapobiegania otyłości oraz chorób sercowo-naczyniowych. Do czynników negatywnie wpływających na rozwój należy zarówno niedożywienie ilościowe, jak i nadmierna podaż kaloryczna z towarzyszącymi deficytami jakościowymi diety, które mogą prowadzić do niewystarczającego spożywania ważnych składników odżywczych. Dobrze zbilansowana dieta w krytycznym okresie życia wymaga, oprócz odpowiedniej kaloryczności, podaży kluczowych makro- i mikroelementów. Składniki żywieniowe wspomagające rozwój ośrodkowego układu nerwowego dziecka to m.in. białko, długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe, żelazo oraz witaminy: A, D, B6, B12, K i kwas foliowy.

Promowanie zdrowego żywienia

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Wpływ żywienia na prawidłowy rozwój psychofizyczny dziecka

Rozwój kluczowych dla człowieka organów (w tym przede wszystkim mózgu) przebiega w wyniku złożonych, postępujących po sobie procesów fizjologicznych. Tak zwany [...]

Rekomendacje

AAP wzywa pracowników ochrony zdrowia do pogłębienia swojej wiedzy, zwłaszcza w zakresie żywienia w pierwszych 1000 dniach życia dziecka. Wśród przedstawionych [...]

Podsumowanie

Czas od okresu płodowego do 2 roku życia dziecka jest nazywany okresem krytycznym ze względu na jego kluczowe znaczenie w rozwoju [...]