www.podyplomie.pl/pediatriapodyplomie • luty 2026

Wprowadzenie do problematyki odpowiedzialności lekarza w pediatrii

Zagadnienie odpowiedzialności lekarza wykonującego zawód medyczny wobec małoletniego pacjenta należy do jednych z najbardziej złożonych i wielopłaszczyznowych w obszarze prawa medycznego. Szczególny charakter relacji lekarz–dziecko–opiekun prawny, odmienność stanu faktycznego w porównaniu ze świadczeniami realizowanymi wobec dorosłych pacjentów, jak również szczególna podatność dziecka na skutki nieprawidłowości w procesie diagnostyczno-terapeutycznym stwarzają konieczność odmiennego podejścia zarówno normatywnego, jak i praktycznego.

W ramach świadczeń zdrowotnych udzielanych małoletnim lekarz pediatra musi sprostać podwyższonym wymaganiom w zakresie należytej staranności wynikającym nie tylko z przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego, lecz także ze standardów zawodowych i etycznych określających postępowanie względem osób szczególnie wrażliwych. Należy bowiem wskazać, że w przypadku małoletniego pacjenta, który samodzielnie nie posiada zdolności do czynności prawnych bądź posiada jedynie ograniczoną zdolność do czynności prawnych, czynności faktyczne oraz prawne związane z leczeniem obciążają pośrednio również przedstawicieli ustawowych lub osoby sprawujące pieczę nad dzieckiem.

Niniejszy artykuł ma na celu wprowadzenie w podstawowe zagadnienia determinujące kształt odpowiedzialności lekarza pediatry w praktyce klinicznej. W szczególności analizie poddane zostanie rozróżnienie między zobowiązaniem starannego działania (obligation de moyens) a zobowiązaniem rezultatu (obligation de résultat), a także znaczenie tego podziału w kontekście typowych i nietypowych zabiegów wykonywanych w ramach praktyki pediatrycznej. Jednocześnie zwrócona zostanie uwaga na specyfikę sytuacji, w której oczekiwania rodziców względem efektów terapii mogą pozostawać w napięciu z faktycznym zakresem odpowiedzialności lekarza wynikającym z przepisów prawa¹.

Celem pracy jest zatem nie tylko dogmatyczne uporządkowanie podstaw prawnych odpowiedzialności cywilnej lekarza pediatry, lecz także przedstawienie kontekstu praktycznego i aksjologicznego, który współkształtuje granice odpowiedzialności oraz zakr...