Ostry i przewlekły nieżyt nosa w populacji pediatrycznej
lek. Agata Augustyniak
- Ostre i przewlekłe zapalenie zatok przynosowych u dzieci – definicja, diagnostyka i leczenie
- Standardy postępowania w zapaleniu zatok przynosowych u dzieci według wytycznych EPOS z 2020 roku
- Powikłania ostrego i przewlekłego zapalenia zatok przynosowych
Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych to jedna z najczęściej występujących chorób w populacji dziecięcej. Jest powodem znacznej liczby wizyt ambulatoryjnych. Generuje wysokie koszty dla systemu ochrony zdrowia i znacząco obniża jakość życia pacjentów1,2. Jest jednym z najczęstszych schorzeń, w których dochodzi do nadużywania antybiotyków.
W praktyce lekarskiej oraz w piśmiennictwie stosowane jest określenie „rhinosinusitis”, które należy rozumieć jako zapalenie błony śluzowej jam nosa i zatok przynosowych. Pojęcie to jest bardziej precyzyjne, ponieważ podkreśla, że błona śluzowa jam nosa przechodzi do jam zatok przynosowych w sposób ciągły, bez wyraźnej granicy, i charakteryzuje się podobną budową morfologiczną. Proces zapalny błony śluzowej w zatokach przynosowych nie występuje bez podobnych zmian chorobowych w obrębie błon jam nosa3.
Ostre zapalenie zatok przynosowych
Definicja
Zgodnie z definicją zawartą w European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps (EPOS)1 ostre zapalenie zatok przynosowych (OZZP) charakteryzuje się wystąpieniem co najmniej 2 spośród wymienionych poniżej objawów (jednym z nich powinna być niedrożność nosa lub wydzielina z nosa):
- upośledzenie drożności nosa
- obecność wydzieliny w nosie lub spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła
- ból lub uczucie rozpierania twarzy
- kaszel.
Zaburzenia węchu są rzadkim objawem u dzieci i trudnym do wykrycia w diagnostyce pediatrycznej, dlatego nie stanowią kryterium rozpoznawania OZZP.
W przebiegu infekcji mogą wystąpić również inne objawy ze strony górnych dróg oddechowych, w tym zaburzenia głosu i ból gardła, oraz objawy ogólne, takie jak: złe samopoczucie, senność, gorączka. Dolegliwości pojawiają się nagle i nie trwają dłużej niż 12 tygodni z okresami bezobjawowymi.
Wyróżniamy również:
- nawrotowe zapalenie zatok – kolejne zakażenia w ciągu 10 dni bez wyraźnych ostrych objawów
- nawracające zapalenie zatok – co najmniej 4 epizody ostrych zakażeń w ciągu jednego roku2,3.
Stworzona na potrzeby epidemiologiczne i podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) definicja zapalenia zatok przynosowych oparta jest na symptomatologii, a nie na badaniu laryngologicznym czy radiologicznym, co wiąże się z zawyżoną liczbą rozpoznawanych...
